Λαογραφία · Καλικάτζαροι

o Γέρος και τα Λυκοκάντζαρα στη Μεγάλη Μαντίνεια

ΧΡ. Β. Φραγκούλης · 1938

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας: Ένας γέρος ξεγελάει τα λυκοκάντζαρα σε σπηλιά με ψημένο κρέας, καταφέρνει να αποδράσει και με τη βοήθεια της γυναίκας του τα διώχνουν τελικά.

Μια φορά, ήταν ένας γέρος και μια γριά. Το πρωτί φόρτων ο γέρος στο γαϊδουράκι του σιτάρι και πήγαινε να το αλέσει στο μύλο. Ο μυλωνάς ειχε γουρουνίτσα και την έσφαξε. “ Παίρνεις και συ γέρο ένα κομμάτι;” τον ρώτησε. “Το παίρνω” του απάντησε ο γέρος.

Το βράδυ που ξεκίνησε να φύγει, φόρτωσε το γαϊδουράκι του , έβαλε το κρέας μέσα στο σακί του και ξεκίνησε. Στο δρόμο νύχτωσε ενώ βρίσκονταν κοντά σπηλιά του αρχοντικού. Κατέβηκε απο το γαϊδουράκι του και τρύπωσε μέσα στη σπηλιά. Άναψε φωτιά, έκανε θράκα και έβαλε το κρέας να ψήνεται.

Τότε το πήραν μυρωδιά τα λυκοκάτζαρα και μπήκαν στη σπηλιά. Πλησίασαν το γέρο και του ζητούσαν κρέας. “ Παππού τσιτσί” του λέγανε. Εκείνος του έλεγε να περιμένουν να ψηθεί πρώτα. “Τώρα γιε μου”να ψηθεί. “ Παππού τσιτσί και ας ειναι και ωμό”. -”Τώρα να ψηθεί”.

Ξεκίνησαν να προσπαθούν να του αρπάξουνε τα κάρβουνα. Ο γέρος συνέχιζε να τους απαντάει το ίδιο μέχρι που άρπαξε ενα πυρωμένο ξύλο και τα χτύπησε καίγοντας τα.

Αυτά αφήσαν πορδές και άρχισαν να τρέχουν προς τα έξω. Τότε ο γέρος, μαζεύει τα πράγματα του και το κρέας, τα φορτώνει στο γαϊδουράκι του και φεύγει και αυτός γρήγορα.

Για να μη γίνει αντιληπτος, κουκουλώθηκε ολόκληρος με την κάπα του και μέσα απο την κάπα κρατούσε ένα ξύλο ώστε να χτυπάει το γαϊδουράκι του για να προχωράει αλλά χωρίς να φαίνεται.

Τα λυκοκάντζαρος ξαναπηγαν στη σπηλιά αλλά δε τον βρήκαν εκεί και άρχισαν να τρέχουν φτάνοντας του γαϊδούρι. Κοιτάγαν εδώ και εκεί αλλά δε βλέπαν το γέρο και αναρωτιόντουσαν που έχει πάει “ ο γεροκερατάς”.

Ξαναπάνε τρέχοντας στη σπηλιά, κοιτάνε και δεν τον βλέπουν ούτε εκεί.

Ο γέρος, είχε σχεδόν φτάσει έξω απο το σπίτι του και φώναξε στη γριά γυναίκα του “ Βγες έξω γριά με τον δαυλό! “

Πετάγεται έξω η γριά κρατώντας ενα φτυάρι με κάρβουνα και βλέποντας τους να πλησιάζουν, τους χτύπησε με το φτυάρι. Αυτοί καήκανε και φύγανε τρέχοντας.

Το βράδυ, που ξάπλωσαν για να κοιμηθούν ο γέρος και η γριά, τα λυκοκάντζαρα έβαλαν τα πόδια τους στις τρύπες του σπιτιού και ο γέρος και η γριά που τα έβλεπαν ειχαν τρομάξει πολύ.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Μεσσηνία
Υπο-τοποθεσίες:Μεγάλη Μαντίνεια

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1938
Συγγραφέας άρθρου:ΧΡ. Β. Φραγκούλης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:ΧΡ. Β. Φραγκούλης
    Τίτλος:Λαογραφία περιοδικό δελτίον της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας κατά τριμηνίαν εκδιδόμενον τόμος 6
    Έτος:1938
    Σελίδες:248-249

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Παράδοση για κατσικαντάρη στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου
Παράδοση για τις στρίγλες και τα καλικαζούρια στο Χαλκί Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου

Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.

1 Ιανουαρίου 1926Χαλκί Χίου
Παράδοση για τους κατσικαντάρηδες στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.

1 Ιανουαρίου 1970Έβρος

Καλικάτζαροι

Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου

Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Άρθρα από την περιοχή «Μεσσηνία»

Καλικάτζαροι

Η Γριά στη βρύση και τα Λυκοκάτζαρα

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Μια γριά πιάνεται από λυκοκάντζαρους ενώ πήγαινε στη βρύση τη νύχτα. Την αναγκάζουν να χορέψει γυμνή, αλλά τελικά διασώζεται όταν χτυπήσει η καμπάνα του παπά.

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Φαντάσματα

Οι Παριωρίτες

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Παριωρίτες (υπερφυσικά όντα) τιμωρούν νύφη και πεθερά που τσακώνονταν τη νύχτα. Η εμπειρία τους έκανε να μην τσακωθούν ξανά, δίνοντας προέλευση στην παροιμία «τη νέα χτυπούν με καλάμι και την γριά με ματσούκι».

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Λάμιες

Στριγκλοχώρι - Μεσσηνία

Λαϊκή αφήγηση για τις νυχτερινές δραστηριότητες των Στρίγκλων στο Πραστείο και την αποκάλυψη της ταυτότητάς τους

1 Ιανουαρίου 1904Μεσσηνία

Λάμιες

Δύο Στρίγκλες - Θουρία

Λαϊκή αφήγηση για την αντιμετώπιση δύο στρίγκλων στην Θουρία Μεσσηνίας

1 Ιανουαρίου 1904Μεσσηνία

Στοιχειά

Ο Τεντζεράκης - Οιχαλία

Δραματική αφήγηση για την αντιμετώπιση του δαιμονικού Τεντζεράκη στην Οιχαλία Μεσσηνίας

Μεσσηνία

Στοιχειά

Η καταραμένη οικία - Κυπαρισσία

Αφήγηση για καταραμένο σπίτι στην Κυπαρισσια με διαδοχικές οικογενειακές τραγωδίες.

Μεσσηνία

Περισσότερα άρθρα

Χαμοδρακια- Σμερδακι

Χαμοδράκια στη Λάστα Γορτυνίας

Παραδόσεις για τα Χαμοδράκια - φωσφορίτικες φλόγες που αποδίδονται σε ψυχές βρεφών και ονομαζόταν «δαίμονες-δράκοι» στη Λάστα Γορτυνίας.

Γορτυνία

Παράξενα Φαινόμενα

Επίλυση Υπόθεσης Εμπρησμού μέσω Διαβίβασης Σκέψης – 1930

Αστυνομικός εξάγει ομολογία για εμπρησμό μέσω τηλεπαθητικής ερώτησης κατά τη διάρκεια ανάκρισης διαρρήκτη.

12 Νοεμβρίου 1930Αττική

Στοιχειά

Στοιχειό και στοιχειωμένα σπίτια

Διαχωρισμός ανάμεσα στο προστατευτικό στοιχειό του σπιτιού και τα κακοποιά δαιμόνια στα στοιχειωμένα σπίτια.

1 Ιανουαρίου 1893

Στοιχειά

Αστυπαλαία - Σταυρός στο πηγάδι του Λουκίου

Συνήθεια σημείου σταυρού πριν την άντληση νερού για προστασία από στοιχειό στην Αστυπαλαία.

1 Ιανουαρίου 1904Αστυπαλαία

Νεράιδες

Οι Νεράιδες του Καταφυγίου Κοζάνης

Θρύλοι για Νεράιδες στο Καταφύγι Κοζάνης: εμφανίσεις, απαγόρευση κολύμβησης στις 6 Αυγούστου (Σωτήρος) λόγω πνιγμένου αδελφού τους, και επιπτώσεις επαφής με αυτές.

1 Ιανουαρίου 1938Κοζάνη