Η Γριά στη βρύση και τα Λυκοκάτζαρα
ΧΡ. Β. Φραγκούλης · 1938
Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Μια γριά πιάνεται από λυκοκάντζαρους ενώ πήγαινε στη βρύση τη νύχτα. Την αναγκάζουν να χορέψει γυμνή, αλλά τελικά διασώζεται όταν χτυπήσει η καμπάνα του παπά.
Μια φορά, μια γριά σηκώθηκε τη νύχτα, πήρε μαζί της το βαρέλι της και ξεκίνησε να πηγαίνει προς τη βρύση για να γεμίσει νερό πριν ξυπνήσουν τα εγγόνια της. Μόλις έφτασε έξω απο το αλώνι της γριας Σπανούς, είδε τα λυκοκάτζαρα μέσα που χορεύανε. Αυτά την είδαν και την έπιασαν. “ Ελα εδώ γριά και άσε κάτω το βαρέλι” της είπαν. Αυτοί τους είπε “ Αφήστε με παιδάκι μου να γεμίσω το βαρέλι γιατι θα κλαίνε τα εγγόνια μου, αφήστε με την κακομοίρα”
Ασε κάτω το βαρέλι της ξαναείπαν. Η κακομοίρα η γριά θέλοντας και μη, το άφησε.
Στη συνέχεια της είπαν να γδυθεί τελείως και αυτή κατατρόμαξε αλλά δε μπορούσε να κάνει αλλίως γιατί την έπιασαν και την έγδυσαν.
Αφού την έγδυσαν, την ανάγκασαν να χορέψει μαζί τους. Όλοι τραγούδαγαν “ πάνω γένια, κάτω γένια και στη μέσι μπιχλιμπίδια. Της είπαν να το τραγουδήσει μαζί τους. Άρχισαν να την πετούν ψηλά και απο το φόβο της άρχισε να το τραγουδάει και αυτή.
Την ώρα που χόρευαν ακούστηκε ο πρώτος κοκορας. Τα λυκοκάτζαρα σταμάτησαν αμέσως τον χορό. “ Καμπάνα” είπε ο μικρότερος. “ Αντε βρε, κόκορας ήταν, συνεχίστε να χορεύετε” είπαν οι άλλοι, και συνέχισαν να χορεύουν και να τραγουδούν. Δεν πέρασε λίγη ώρα, και ακούστηκε “νταν - νταν - νταν”. Ηταν ο παπάς που χτυπούσε την καμπάνα. Ξανά ο μικρότερος τους ειπε πως χτυπάει καμπάνα αλλά πάλι τον αγνόησαν.
Μετά απο λίγο χτύπησε ξανά η καμπάνα και ο μεγαλύτερος είπε “ τώρα την άκουσα και γω” και οι άλλοι συμφώνησαν.
“ Φεύγετε να φεύγουμε Γιατι έφτασε ο τουρλόπαπας Με την αγιαστούρα του και με την μπαλαστούρα του Και μας άγιασε και μας μαγάρισε”
Σταμάτησαν τον χορό και φύγανε τρέχοντας και άφηναν πορδές. Η κακομοίρα η γριά ντύθηκε, έβαλε πάλι το βαρέλι στην πλάτη της και πήγε στη βρύση να γεμίσει νερό.
Οταν γύρισε στο σπίτι τα εγγόνια της κλαίγανε και την ρώτησαν γιατι άργησε. Τότε η γριά τους διηγήθηκε τι πέρασε.
Τοποθεσία
Πηγές & Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφική αναφορά
Συγγραφέας:ΧΡ. Β. ΦραγκούληςΤίτλος:Λαογραφία περιοδικό δελτίον της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας κατά τριμηνίαν εκδιδόμενον τόμος 6Έτος:1938Σελίδες:249-250
Περισσότερα από την ίδια ενότητα
Καλικάτζαροι
Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου
Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.
Καλικάτζαροι
Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου
Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.
Καλικάτζαροι
Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου
Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.
Καλικάτζαροι
Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου
Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.
Καλικάτζαροι
Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου
Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.
Καλικάτζαροι
Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου
Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.
Άρθρα από την περιοχή «Μεσσηνία»
Καλικάτζαροι
o Γέρος και τα Λυκοκάντζαρα στη Μεγάλη Μαντίνεια
Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας: Ένας γέρος ξεγελάει τα λυκοκάντζαρα σε σπηλιά με ψημένο κρέας, καταφέρνει να αποδράσει και με τη βοήθεια της γυναίκας του τα διώχνουν τελικά.
Φαντάσματα
Οι Παριωρίτες
Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Παριωρίτες (υπερφυσικά όντα) τιμωρούν νύφη και πεθερά που τσακώνονταν τη νύχτα. Η εμπειρία τους έκανε να μην τσακωθούν ξανά, δίνοντας προέλευση στην παροιμία «τη νέα χτυπούν με καλάμι και την γριά με ματσούκι».
Λάμιες
Στριγκλοχώρι - Μεσσηνία
Λαϊκή αφήγηση για τις νυχτερινές δραστηριότητες των Στρίγκλων στο Πραστείο και την αποκάλυψη της ταυτότητάς τους
Λάμιες
Δύο Στρίγκλες - Θουρία
Λαϊκή αφήγηση για την αντιμετώπιση δύο στρίγκλων στην Θουρία Μεσσηνίας
Στοιχειά
Ο Τεντζεράκης - Οιχαλία
Δραματική αφήγηση για την αντιμετώπιση του δαιμονικού Τεντζεράκη στην Οιχαλία Μεσσηνίας
Στοιχειά
Η καταραμένη οικία - Κυπαρισσία
Αφήγηση για καταραμένο σπίτι στην Κυπαρισσια με διαδοχικές οικογενειακές τραγωδίες.
Περισσότερα άρθρα
Μαγεία - Τελετές
Οι Σύγχρονες Μάγισσες - 1933
Σατιρικό άρθρο για τις μάγισσες της εποχής και τις μεθόδους τους: από το καρφιτσωμένο σαπούνι και το νερό των τριάντα κυμάτων μέχρι τη συνομιλία με τα άστρα και τα θέλγητρα των ματιών.
Τηλεκίνητικά Φαινόμενα
Άγγελος Γουλανδρής - Ο νέος των Αθηνών που συνομιλεί με τους νεκρούς - 1936
Μυστηριώδη φαινόμενα στη συνοικία Γαργαρέττας: ο δεκαεξάχρονος Άγγελος Γουλανδρής φέρεται να συνομιλεί με «φωτεινό ιστορικό πρόσωπο», με κρότους και μετακινήσεις αντικειμένων, προκαλώντας την κινητοποίηση κατοίκων και την ιατρική αξιολόγηση του κ. Πετζετάκη.
Νεράιδες
Οι Σινοσωτηραίοι απο την Φαμίλα
Λαογραφική αφήγηση για την καταγωγή των Σινοσωτηραίων από νεράιδες. Ο προπάππους τους κρύφτηκε και κλέβοντας μαντήλι νεράιδας την πήρε για σύζυγο. Παρόμοια καταγωγή ισχυρίζεται και η Μανεσαϊκή οικογένεια. Η μαρτυρία καταγράφηκε στο Κεφαλόβρυσο.
Τηλεκίνητικά Φαινόμενα
Η περίπτωση Οσφρητικής Τηλεπάθειας του Σταύρου Χαλκιόπουλου
Περιγραφή τηλεπαθητικής εμπειρίας με οσφρητική αίσθηση κατά το θάνατο της μητέρας του Σταύρου Χαλκιόπουλου.
Βρυκόλακες
ο Χορός των Βρυκολάκων στην Εκκλησία και ο Διάβολος - Βούρβουρα
Λαογραφική αφήγηση για βρυκόλακα που δημιουργήθηκε όταν ένας άνδρας πέταξε το κομμένο του δάχτυλο σε πλάτανο καλώντας τον διάβολο. Το ον εμφανιζόταν ως ασκός και προκαλούσε θανάτους. Ένας τολμηρός συμμετείχε στο χορό των βρυκολάκων στην εκκλησία, ανακαλύφθηκε η προέλευσή τους και το ασκός κάηκε.