Λαογραφία · Καλικάτζαροι

Η Γριά στη βρύση και τα Λυκοκάτζαρα

ΧΡ. Β. Φραγκούλης · 1938

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Μια γριά πιάνεται από λυκοκάντζαρους ενώ πήγαινε στη βρύση τη νύχτα. Την αναγκάζουν να χορέψει γυμνή, αλλά τελικά διασώζεται όταν χτυπήσει η καμπάνα του παπά.

Μια φορά, μια γριά σηκώθηκε τη νύχτα, πήρε μαζί της το βαρέλι της και ξεκίνησε να πηγαίνει προς τη βρύση για να γεμίσει νερό πριν ξυπνήσουν τα εγγόνια της. Μόλις έφτασε έξω απο το αλώνι της γριας Σπανούς, είδε τα λυκοκάτζαρα μέσα που χορεύανε. Αυτά την είδαν και την έπιασαν. “ Ελα εδώ γριά και άσε κάτω το βαρέλι” της είπαν. Αυτοί τους είπε “ Αφήστε με παιδάκι μου να γεμίσω το βαρέλι γιατι θα κλαίνε τα εγγόνια μου, αφήστε με την κακομοίρα”

Ασε κάτω το βαρέλι της ξαναείπαν. Η κακομοίρα η γριά θέλοντας και μη, το άφησε.

Στη συνέχεια της είπαν να γδυθεί τελείως και αυτή κατατρόμαξε αλλά δε μπορούσε να κάνει αλλίως γιατί την έπιασαν και την έγδυσαν.

Αφού την έγδυσαν, την ανάγκασαν να χορέψει μαζί τους. Όλοι τραγούδαγαν “ πάνω γένια, κάτω γένια και στη μέσι μπιχλιμπίδια. Της είπαν να το τραγουδήσει μαζί τους. Άρχισαν να την πετούν ψηλά και απο το φόβο της άρχισε να το τραγουδάει και αυτή.

Την ώρα που χόρευαν ακούστηκε ο πρώτος κοκορας. Τα λυκοκάτζαρα σταμάτησαν αμέσως τον χορό. “ Καμπάνα” είπε ο μικρότερος. “ Αντε βρε, κόκορας ήταν, συνεχίστε να χορεύετε” είπαν οι άλλοι, και συνέχισαν να χορεύουν και να τραγουδούν. Δεν πέρασε λίγη ώρα, και ακούστηκε “νταν - νταν - νταν”. Ηταν ο παπάς που χτυπούσε την καμπάνα. Ξανά ο μικρότερος τους ειπε πως χτυπάει καμπάνα αλλά πάλι τον αγνόησαν.

Μετά απο λίγο χτύπησε ξανά η καμπάνα και ο μεγαλύτερος είπε “ τώρα την άκουσα και γω” και οι άλλοι συμφώνησαν.

“ Φεύγετε να φεύγουμε Γιατι έφτασε ο τουρλόπαπας Με την αγιαστούρα του και με την μπαλαστούρα του Και μας άγιασε και μας μαγάρισε”

Σταμάτησαν τον χορό και φύγανε τρέχοντας και άφηναν πορδές. Η κακομοίρα η γριά ντύθηκε, έβαλε πάλι το βαρέλι στην πλάτη της και πήγε στη βρύση να γεμίσει νερό.

Οταν γύρισε στο σπίτι τα εγγόνια της κλαίγανε και την ρώτησαν γιατι άργησε. Τότε η γριά τους διηγήθηκε τι πέρασε.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Μεσσηνία
Υπο-τοποθεσίες:Μεγάλη Μαντίνεια

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1938
Συγγραφέας άρθρου:ΧΡ. Β. Φραγκούλης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:ΧΡ. Β. Φραγκούλης
    Τίτλος:Λαογραφία περιοδικό δελτίον της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας κατά τριμηνίαν εκδιδόμενον τόμος 6
    Έτος:1938
    Σελίδες:249-250

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Παράδοση για κατσικαντάρη στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου
Παράδοση για τις στρίγλες και τα καλικαζούρια στο Χαλκί Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου

Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.

1 Ιανουαρίου 1926Χαλκί Χίου
Παράδοση για τους κατσικαντάρηδες στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.

1 Ιανουαρίου 1970Έβρος

Καλικάτζαροι

Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου

Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Άρθρα από την περιοχή «Μεσσηνία»

Καλικάτζαροι

o Γέρος και τα Λυκοκάντζαρα στη Μεγάλη Μαντίνεια

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας: Ένας γέρος ξεγελάει τα λυκοκάντζαρα σε σπηλιά με ψημένο κρέας, καταφέρνει να αποδράσει και με τη βοήθεια της γυναίκας του τα διώχνουν τελικά.

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Φαντάσματα

Οι Παριωρίτες

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Παριωρίτες (υπερφυσικά όντα) τιμωρούν νύφη και πεθερά που τσακώνονταν τη νύχτα. Η εμπειρία τους έκανε να μην τσακωθούν ξανά, δίνοντας προέλευση στην παροιμία «τη νέα χτυπούν με καλάμι και την γριά με ματσούκι».

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Λάμιες

Στριγκλοχώρι - Μεσσηνία

Λαϊκή αφήγηση για τις νυχτερινές δραστηριότητες των Στρίγκλων στο Πραστείο και την αποκάλυψη της ταυτότητάς τους

1 Ιανουαρίου 1904Μεσσηνία

Λάμιες

Δύο Στρίγκλες - Θουρία

Λαϊκή αφήγηση για την αντιμετώπιση δύο στρίγκλων στην Θουρία Μεσσηνίας

1 Ιανουαρίου 1904Μεσσηνία

Στοιχειά

Ο Τεντζεράκης - Οιχαλία

Δραματική αφήγηση για την αντιμετώπιση του δαιμονικού Τεντζεράκη στην Οιχαλία Μεσσηνίας

Μεσσηνία

Στοιχειά

Η καταραμένη οικία - Κυπαρισσία

Αφήγηση για καταραμένο σπίτι στην Κυπαρισσια με διαδοχικές οικογενειακές τραγωδίες.

Μεσσηνία

Περισσότερα άρθρα

Δικαστικό Μέγαρο Χαλκίδας

Εγκληματικές Υποθέσεις

2024 - Εύβοια: «Μπορώ να σκοτώσω ανθρώπους με Κολομβιανά βουντού»

Η μητέρα των δύο παιδιών που κατηγορούνται για τη δολοφονία του 66χρονου πατέρα τους στην Εύβοια αποκαλύπτει ότι ο γαμπρός της τους επηρέασε με πρακτικές βουντού.

31 Δεκεμβρίου 2024Εύβοια
Η φωτιά και το κούτσουρο που κρατούσε τους καλικάντζαρους μακριά

Καλικάτζαροι

Δοξασίες για τους καλικάντζαρους - Ραπταίοι

Η παράδοση από την περιοχή Ραπταίων για τη φωτιά και τους καλικάντζαρους, με σκοπό να υπακούσουν τα παιδιά και να μάθουν γράμματα.

1 Ιανουαρίου 2002Εύβοια

Στοιχειά

Η παράδοση των Στοιχειών στα Τρίκαλα Κορινθίας

Λαογραφική μελέτη για τα στοιχειά στα Τρίκαλα Κορινθίας: κατοικητικές περιοχές, νυκτερινές εμφανίσεις και παραδόσεις. Περιλαμβάνει παραμύθι για δύο αδέρφια που αντιμετώπισαν στοιχειό σε πύργο, με τη βοήθεια της γλώσσας των βατράχων.

1 Ιανουαρίου 1911Κορινθία

Στοιχειά

Μαχη στοιχειών - Γκιοζα Φενεος Κορινθιας

Παράδοση για μάχες ανάμεσα σε στοιχεία χωριών, εκκλησιών και φυσικών στοιχείων με ποικίλες μορφές και τακτικές στη Γκιόζα Φενέου.

Κορινθία

Νεράιδες

Οι Νιραγίδες της Λέσβου

Λαϊκή αφήγηση για τις επικίνδυνες νιραγίδες της Λέσβου και τις προστατευτικές πρακτικές κατά των νυχτερινών πειρασμών

1 Ιανουαρίου 1904Λέσβος