Λαογραφία · Καλικάτζαροι

Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου

Α. Τσακίρη · 1970-01-01

Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.

Μορφή καί προέλευσις: Είναι σαν μικρά ανθρωπούδια, μαύρα, με άσπρα μαλλιά και σκουφιά στο κεφάλι. Έρχονται κάτω απο τη Γη. Όλο το χρόνο πελεκάνε με τα τσεκούρια τους να κόψουν το δέντρο που κρατάει τη Γη.

Βγαίνουν με τη γέννηση του Χριστού και φεύγουν των Φώτων, οταν ψέλνονται τα νερά. Ερχονται μέσα στα σπίτια από τις καμινάδες και κατουρούν σε όλες εργασίες που έχουν ξεκινήσει.

Τρόποι αποτροπής: Τοποθετούν είς τά τζάκια ένα υψηλό ξύλο καί στην κορυφή τού ξύλου, σκαλώνουν ένα αγκαθωτό κλαδί γιά νά καθίσουν επάνω «τά καρκαντζέλια» καί νά μην διανοηθούν νά κατεβούν μέσα στό σπίτι.

Λαϊκές διηγήσεις: «Βγαίνουν μόλις νυχτώσει κι φεύγουν τά μισάνυχτα όταν λαλήσει ο πετεινός. Αμα σε βρουν έξω στο δρόμο τη νύχτα σε ταλαιπωρούν.

Ρωτούν: Τί θέλεuw; Θέλω ένα πουκάμισο, θέλω κουντούρια, θέλω φακιόλι, θέλω φλουριά, απ’ολα τα πράγματα. Σε αλλάζουν και σε ντύνουν νύφγ’ άμα προφτάσουν πριν να λαλήσουν οι κόκορες και αν λαλήσουν οι κόκορες σε αφήνουν και φεύγουν αλλά αν προλάβουν να σε ντύσουν πριν λαλήσει ο κόκορας, σε ρίχνουν στο πηγάδι και χάνεσαι.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Έβρος
Υπο-τοποθεσίες:Πύθιο

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1970-01-01
Συγγραφέας άρθρου:Α. Τσακίρη
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Α. Τσακίρη
    Τίτλος:Θρακικά τόμος 44 Λαογραφικά Πύθιου Διδυμοτείχου 1966
    Έτος:1970
    Σελίδες:203

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Παράδοση για κατσικαντάρη στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου
Παράδοση για τις στρίγλες και τα καλικαζούρια στο Χαλκί Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου

Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.

1 Ιανουαρίου 1926Χαλκί Χίου
Παράδοση για τους κατσικαντάρηδες στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου

Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Καλικάτζαροι

Τα Καρκαντζάλια της Κορνοφωλιάς

Σύγκριση της δράσης του ιερέα κατά των καλικάντζαρων με την προστατευτική δράση των αγροτών κατά των ασθενειών και ζιζανίων.

1 Ιανουαρίου 1967Έβρος

Άρθρα από την περιοχή «Έβρος»

Βρυκόλακες

Εθιμο ενάντια στο Βρυκολάκιασμα της Κυανής

Παραδοσιακή τελετή στην Κυανή Έβρου για την πρόληψη βρυκολακιάσματος: Ετοιμασία νεκρού, νυχτερινή αγρυπνία με ανέκδοτα, και αποκλεισμός γάτας από το νεκροταφείο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Στοιχειά

Τα Στοιχειά της Κυανής

Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Αερικά

Τα Αερικά της Φωτιάς - Ισαάκιο

Προσωπική μαρτυρία για την παρατήρηση μυστηριώδους φωτιάς χωρίς καπνό κοντά στο Ισαάκιο του Έβρου το 1935.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Βρυκόλακες

Οι Ντεντέδες του Ισαάκιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των ντεντέδων (βρυκολάκων) του Ισαάκιου, με τρεις ιστορίες επιστροφής πεθαμένων συζύγων και μεθόδων εξόντωσής τους.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Φαντάσματα

Το Φάντασμα που ουρλιάζει - Ισαάκιο

Προσωπική μαρτυρία για παραδόσεις φαντασμάτων και υπερφυσικών φαινομένων στο Ισαάκιο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Δαίμονες

Το Ισκιωμα στον Θούριο Έβρου

Σύντομη αναφορά στην πεποίθηση για το ίσκιωμα και την πρακτική θεραπείας του στον Θούριο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Έβρος

Περισσότερα άρθρα

Δαίμονες

Ο Κολουπάνας της Ναυπακτίας

Λαογραφική καταγραφή του Κολουπάνα, δαιμονικού όντος που σκοτώνει πρόβατα και εμφανίζεται ως σκύλος ή γίδα. Εμφανιζόταν τη νύχτα στην Οξιά Ναυπακτίας (σημερινή Λεύκα). Τοπικές ονομασίες περιλαμβάνουν Κολοπάνης και Ίσκιος.

1 Ιανουαρίου 1910Nαυπακτία

Νεράιδες

Οι Σινοσωτηραίοι απο την Φαμίλα

Λαογραφική αφήγηση για την καταγωγή των Σινοσωτηραίων από νεράιδες. Ο προπάππους τους κρύφτηκε και κλέβοντας μαντήλι νεράιδας την πήρε για σύζυγο. Παρόμοια καταγωγή ισχυρίζεται και η Μανεσαϊκή οικογένεια. Η μαρτυρία καταγράφηκε στο Κεφαλόβρυσο.

1 Ιανουαρίου 1910Ναυπακτία

Στοιχειά

Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου

Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Στοιχειό και στοιχειωμένα σπίτια

Διαχωρισμός ανάμεσα στο προστατευτικό στοιχειό του σπιτιού και τα κακοποιά δαιμόνια στα στοιχειωμένα σπίτια.

1 Ιανουαρίου 1893

Νεράιδες

Συμφωνία με Νεράϊδες σε Σταυροδρόμι - Μεσαράς

Λαϊκή αφήγηση για τη μαγεία της εκμάθησης λύρας σε νυχτερινά σταυροδρόμια της Μεσαράς

1 Ιανουαρίου 1904Κρήτη