Οι Ντεντέδες του Ισαάκιου
1971-01-01
Συγκεντρωτική περιγραφή των ντεντέδων (βρυκολάκων) του Ισαάκιου, με τρεις ιστορίες επιστροφής πεθαμένων συζύγων και μεθόδων εξόντωσής τους.

Η παράδοση μεταφέρεται από χωριά της Ανατολικής Θράκης. Άμα βρυκουλάκιαζε πεθαμένος, έρχεται τη νύχτα και περπατάει και είναι ένα πράγμα σαν μια κουμπούλια (σωρός), σαν ένα μελισσοκόφινο, και περπατάει στο δρόμο, στά σπίτια. Εκεί πού καθόμασταν το βράδυ είδαμε ένα πράμα σάν μαύρη κουμπούλα νά περπατάει.
Δέν τά πειράζαμε και δεν μας πείραζαν κι αυτά, σηκωνόταν και έφευγαν και δε τους φοβόμασταν. Η γιαγιά μου, μάς έλεγε ότι αυτά είναι βρυκουλακιασμένες ψυχές απο το σόι μας κι έρχονται και μάς βλέπουν, αμα δεν τα πειράζαμε δε μας πείραζαν.
Δεν ήταν καλά άμα πεθαμένος γίνονταν ντεντές. Αυτός έβγαινε από το μνήμα τη νύχτα ολοζώντανος και πηγαίνει στο σπίτι’. Μοναχά η μύτη του ήταν αρκετά γκουτζίκσα (κολοβή).
Θυμάμαι γω πού συζητούσαν με κλάματα πέρα στο χωριό μας, γιά τρεις ντεντέδες πού γύρισαν στα σπίτια τους κί τρεις ήταν παντρεμένοι. 'Ένας πού πάει τήν πρώτη βραδιά στού σπίτι του’, τον βλέπει γυναίκα του έτσι ολοζωντανο και τρόμαξε. — Μην τρομάζεις, της λέει, γυναικα, γώ είμαι, ο’ άντρας σου.» . Αφού πέθανα έγινα ντεντές. Δέν με δέχτηκαν στον άλλο κόσμο κι έτσι κάθε βράδυ θά έρχομαι και θά σέ βλέπώ.
Μετά από μια - δύο φορές που έγινε αυτό,η γυναίκα το είπε στη’ μάνα της. Μωρέ’ μάνα έτσι κι έτσι, έρχεται κάθε βράδυ στο σπίτι. Τί νά κάνώ, μοΰρ μάννα; Τον φοβάμαι. Κρύο και φόβιο (φοβερό) πράμα. Η μάνα της τότε πού ήξερε απο αυτά, της λέει: — Ενα βράδυ, νά τούν ρωτήσεις θυγατέρα πού κρύβεται τη μέρα. Και εκείνη ενα βράδυ τον ρωτάει και εκείνος της είπε ότι κρύβεται στο καραγάτσι (φτελιά) μέσα στήν κουφάλα.
Πρωί, πρωί το είπε στη μάνα της και τότε μαζεύτηκαν κι άλλοι κί έβαλαν γκάζι, κι έκαψαν τήν κουφάλα και ο ντεντές πού ήταν μέσα φωνάζει. σαν το βόδι και δεν ξαναφάνηκε.
Μια άλλη φορά, έτσι, πάλι, παρουσιάστηκε στην γυναίκα του ντεντές κι ερχονταν ολο το βράδυ ετρωγε, έπινε και έμεινε κοντά της ώς τά ξημερώματα. Της είπαν και αυτής να ρωτήσει που έμενε την μέρα και αυτός είπε στο κουμάσι (κοτέτσι). Την άλλη, μέρα έκαψαν το κουμάσ’ και ο ντεντές πού ήταν μέσα πατλάτσι και δέν ξαναφάνηκει.
Στήν τρίτη γυναίκα πού παρουσιάστηκε ο άντρας της ντεντές, το βράδυ ξάπλωνε μαζί της και η γυναίκα έμεινε έγκυος. Το παιδί πού γεννήθηκε είχε κι αυτό μύτη γκουτζίκσα σάν τόν μπαμπά του. Αυτός δέν έλεγε πού κρύβεται τη μέρα και δεν μπορούσαν νά τον κάψουν.
Ολόκληρο το σόι της γυναίκας του το ήξεραν αλλά δεν ήξεραν τι να κάνουν. Τους είπε ένας τί νά κάνουν. Το βράδυ έβαλε η γυναίκα στο τηγάνι λάδι κί τό καψε τάχα γιά νά τηγανίσει αυγά νά φάνε. Κείνη την ώρα έφτασε καί ο ντεντές στο σπίτι και πήγε νά δεί τι τηγανίζει η γυναίκα του γαι να φάει.
Σηκώνει τότε η γυναίκα τού τηγάνι με το καυτό λάδι και τον κοπανάει μιά στο πρόσωπο και τον καίει με το καυτό λάδι. Κάηκε το πρόσωπό του και δέν μπορούσε νά δεί. Φώναζε απο τον πόνο, θύμωσε και άρχισε να κυνηγάει τη γυναίκα του για την πιασει και την απειλούσε πως θα την πνίξει αμα την πίασει για το κακό που του έκανε και στα τυφλά προσπαθούσε να την πιάσει.
Η γυναίκα του άνοιξε το παράθυρο και πήδηξε έξω για να γλιτώσει. Απο τις φωνές του ξύπνησε το μωρό τους που κοιμόταν λίκνο και τρομαγμένο άρχισε να κλαίει. Το άκουγε να κλαίει και απο τον θυμό του που δεν μπορούσε να πνίξει τη γυναίκα του, έπνιξε το παιδί του. Από τότε εξαφανίστηκε και δεν ξαναφάνηκε.
Τοποθεσία
Πηγές & Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφική αναφορά
Τίτλος:Θρακικά τόμος 45 Λαογραφικά Ισαακιου ΔιδυμοτειχουΈτος:1971Σελίδες:211-213
Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Βρυκόλακες
Βρυκόλακες στους Γιατράδες Έβρου
Παραδοσιακές πεποιθήσεις για την δημιουργία και εξόντωση βρυκολάκων στην Κορνοφωλιά του Έβρου.

Βρυκόλακες
Φύλαξη νεκρού για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Γιατράδες Έβρου
Συνοπτική περιγραφή της τελετής φύλαξης νεκρού για την αποφυγή βρυκολακιάσματος στην Κορνοφωλιά του Έβρου.

Βρυκόλακες
Τρόπος αποφυγής βρυκολακιάσματος Βρυσικά Έβρου
Τρεις λαϊκές πρακτικές για την αποφυγή του βρυκολακιάσματος κατά τις νεκρώσιμες τελετές στα Βρυσικά του Έβρου.

Βρυκόλακες
Μπαρούτι ως αποτρεπτικό Βρυκολακιάσματος - Δαδιά
Τελετουργικές πρακτικές για την αποφυγή του βρυκολακιάσματος και αντιμετώπιση αδιάλυτων σωμάτων στη Δαδιά του Έβρου.

Βρυκόλακες
Η Κουμπούζαινα και οι Βρυκόλακες του Πράγγιου
Λαϊκές παραδόσεις για βρυκόλακες και επικίνδυνες τοποθεσίες στο Πράγγιο, συμπεριλαμβανομένης της Κουμπούζαινας και τελετουργιών επικοινωνίας με νεκρούς.

Βρυκόλακες
Τελετουργικά Αποφυγής Βρυκολακιάσματος - Κολχικό
Περιγραφή τελετουργικών πρακτικών για την αποφυγή του βρυκολακιάσματος στο Κολχικό της Θεσσαλονίκης.
Άρθρα από την περιοχή «Έβρος»

Βρυκόλακες
Εθιμο ενάντια στο Βρυκολάκιασμα της Κυανής
Παραδοσιακή τελετή στην Κυανή Έβρου για την πρόληψη βρυκολακιάσματος: Ετοιμασία νεκρού, νυχτερινή αγρυπνία με ανέκδοτα, και αποκλεισμός γάτας από το νεκροταφείο.

Στοιχειά
Τα Στοιχειά της Κυανής
Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

Αερικά
Τα Αερικά της Φωτιάς - Ισαάκιο
Προσωπική μαρτυρία για την παρατήρηση μυστηριώδους φωτιάς χωρίς καπνό κοντά στο Ισαάκιο του Έβρου το 1935.

Φαντάσματα
Το Φάντασμα που ουρλιάζει - Ισαάκιο
Προσωπική μαρτυρία για παραδόσεις φαντασμάτων και υπερφυσικών φαινομένων στο Ισαάκιο του Έβρου.

Δαίμονες
Το Ισκιωμα στον Θούριο Έβρου
Σύντομη αναφορά στην πεποίθηση για το ίσκιωμα και την πρακτική θεραπείας του στον Θούριο του Έβρου.

Νεράιδες
Οι νεράιδες του Θούριου Έβρου
Λαϊκή αφήγηση για νεράιδες που χορεύουν τα μεσάνυχτα έξω από το Θούριο και απαγάγουν ανθρώπους που τις διαταράσσουν.
Περισσότερα άρθρα

Παράξενα Φαινόμενα
1954 -Η Ανεύρεση της εικόνας του Αγίου Βασιλείου
Η λιτανεία για την ανεύρεση της εικόνας του Αγίου Βασιλείου στην περιοχή των Ωρεών, με την καθοδήγηση της Μαρίας Καραγκούνη και οράματα για ιερά κειμήλια.

Νεράιδες
Ο Γάμος των Νεραϊδών - Ζάκυνθος
Λαϊκή δοξασία για την ερμηνεία των ανεμοστρόφιλων ως γάμου νεραϊδοντων πνευμάτων.

Νεράιδες
Οι Ναραγίδες του πηγαδιού
Λαϊκή αφήγηση για την υπερφυσική διάσωση παιδιού από πηγάδι μέσω παρέμβασης νυμφαίων ναραγίδων στη Χίο

Στοιχειά
Μύκονος - Τελωνείο πηγής
Παραδοσιακός χαιρετισμός τριών φορών σε πηγή πριν από την άντληση νερού στη Μύκονο.

Παράξενα Φαινόμενα
Οι 65 χωρικοί της Νάξου μιλούν με την Παναγία και προφητεύουν μεγάλο πόλεμο - 1935
Εξήντα πέντε χωρικοί στον Κόρωνο Νάξου βυθίζονται σε υπνωτική κατάσταση και προφητεύουν πόλεμο, πολιτικά κινήματα και τη συντέλεια του κόσμου, ισχυριζόμενοι ότι μιλούν με την Παναγία και αγίους.