Λαογραφία · Βρυκόλακες

Οι Βρουκόλακες στην Νεάπολη Κοζάνης

Σπύρος Συγκολλίτου · 1937

Εκτενής καταγραφή από την Ανασελίτσα (Νεάπολη Κοζάνης) για τους βρουκόλακες: αίτια, σημάδια, τελετουργίες θεραπείας με δαυλί και βραστό κρασί, ο χορός στα σταυροδρόμια και το κάψιμο στο μνήμα.

Αν περνάει κανένας κοντὰ ἀπὸ τὰ μνήματα, ὁποιαδήποτε ὥρα καὶ ἂν εἶναι, στέκεται καὶ κάνει τὸ σταυρό του. Τὸ ἴδιο κάνουν καὶ ὅταν ἀκόμα περνοῦν ἀπὸ τὸν τόπο, ὅπου σκοτώθηκε κάποιος.

Στὸν τόπο αὐτὸ βάζουν πάντοτε ἕνα κάποιο σημάδι, ποὺ μαρτυράει πὼς εκεί χύθηκε αἷμα. Βάζουν δηλ. ἢ ἕνα ξύλινο σταυρὸ ἢ κάμνουν ἕνα μικρὸ σωρὸ ἀπὸ πέτρες.

Πιστεύουν πὼς τὸ αἷμα τοῦ σκοτωμένου μιλάει τὴ νύχτα. Ὡς τα 40 του, ὅσοι περνοῦν ἀπὸ τὸ μέρος, ὅπου ἔγινε ὁ φόνος, ἀκοῦν τὶς φωνές, ποὺ βγάζει τὸ αἷμα· «Οὔι, οὔι!»

Τὸ λὲν στοὺς σπιτικοὺς τοῦ σκοτωμένου, καὶ εκεῖνοι παίρνουν τὸν παπᾶ καὶ πηγαίνουν καὶ κάνουν τρισάγιο. Ὕστερα ἀπὸ τὸ διάβασμα οἱ φωνὲς δὲν ξανακούονται πιά.

Γιὰ τὸ σκοτωμένο πάντα ἔχουν μεγάλο φόβο μὴ βγει βρουκόλακας, γιατὶ ἔχει πληγὲς στὸ σῶμα του. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸ σκοτωμένο μὲ τὶς πληγές του φοβοῦνται ἀκόμα καὶ κείνους, ποὺ ἀπὸ τὴν ἀκινησία πάνω στὸ κρεββάτι τῆς μακρόχρονης ἀρρώστιας τὸ σῶμα τους τρύπησε. Ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς πλύνουν μὲ ζεστὸ νερὸ καὶ τοὺς ζεματίζουν μὲ βραστὸ κρασί, μπήγοντας βαθιὰ στὶς πληγὲς μιὰ βελόνα.

Ἔτσι ἀνοίγουν στὸ σῶμα τους τρύπες γιὰ νὰ βγαίνει ἀπὸ κεῖ κάθε ἀκαθαρσία καὶ νὰ μὴ φουσκώνει ὁ πεθαμένος, ὅσο ἀκόμα μένει στὸ σπίτι ξαπλωμένος. Ἂν δὲ γίνει αὐτό, βγαίνουν βρουκόλακες.

Οἱ βρουκόλακες παίρνουν πάντα μορφὴ ζῴων καὶ πιὸ πολὺ γάτας, βγάζοντας κωλοφωτιές.

Γυρίζουν στοὺς δρόμους καὶ πιὸ πολὺ στὰ σταυροδρόμια, ἐκεῖ δηλαδή ὅπου γίνεται ἡ διασταύρωση, ἡ συνάντηση πολλῶν δρόμων, καὶ χορεύουν τραγουδῶντας:

Ἂν μᾶς ἐκαψέτε τί μᾶς ἐκανέτε; τὸ δαυλὶ στὸν κῶλο δὲν μᾶς τό βαλέτε.

Πηγαίνουν ἀκόμα στὰ σπίτια κατεβαίνοντας ἀπὸ τὸ τζάκι. Ἐκεῖ κάνουν πολλὲς ζημιές. Τρῶνε διάφορα τρόφιμα, μέλι, γλυκά, διάφορα λίπη, λίγδα, βούτυρο κ.λ.π., μουρνταρίζουν (μολύνουν) τὸ ἀλεύρι, χύνουν τὸ πετιμέζι κ.τ.λ. Πολλὲς φορὲς χτυποῦν τὰ παράθυρα καὶ ἄλλες πάλι φορὲς ῥίχνουν πέτρες ἀπὸ τὸ τζάκι μπροστὰ στὴ φωτιά.

Μόλις μάθουν πὼς κάποιος βρυκολάκιασε, δὲν τὸ λένε στὸ σπίτι, ὅπου ζοῦσε, ἀλλὰ πᾶνε στὸ μνημα, ἀνάβουν ἕνα δαυλὶ καὶ τὸ χώνουν στὴν τρύπα κοντὰ στὸ κεφάλι, ἀπ᾿ ὅπου ὁ βρυκόλακας βγαίνει τὴ νύχτα. Αὐτὸ τὸ λένε κάψιμο. Πρέπει νὰ γίνει τὸ ἴδιο τρία Σάββατα κατὰ σειρὰ καὶ πολὺ πρωΐ, σκάζοντας ἡ χαραγή. Ὅταν τὸν καῖνε, δὲν βάζουν θυμιάμα. Γίνεται πάντα στὸ χάσιμο τοῦ φεγγαριοῦ. Πιστεύουν πὼς βρυκόλακας βγαίνει ἀκόμα, ἂν δὲν τὸν φυλάξουν τὸ βράδυ, ποὺ μένει στὸ σπίτι, καὶ τὸν δρασκελίση (πηδήσει, περάσει ἀπὸ πάνω) ἡ γάτα ἢ καὶ κανένα ποντίκι.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Νεάπολη Κοζάνης
Υπο-τοποθεσίες:Νεάπολη

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1937
Συγγραφέας άρθρου:Σπύρος Συγκολλίτου
  • Τίτλος:Ο νεκρός εις την Ανασελίτσα
    Συγγραφέας:Σπύρος Συγκολλίτου
    Έτος:1937
    Σελίδες:407

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Πρόληψη για αποφυγή βρυκολακιάσματος λεχώνας - Ρόδος

Λαογραφική μαρτυρία από τη Ρόδο: αν πεθάνει λεχώνα πριν ασαραντωθεί, της δένουν βάτο γύρω στη μέση ώστε να μπλέξει στα αγκάθια και να μην ενοχλεί τους ζωντανούς.

1 Ιανουαρίου 1963Ρόδος
Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Τελετή για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Δροσοπηγή Άρτας

Καταγραφή από τη Δροσοπηγή Άρτας της τελετής κατά την οποία ο ιερέας μεταβαίνει αμίλητος στον ετοιμοθάνατο για να τον μεταλάβει — γιατί αν δεν μεταλάβει πιστεύεται ότι θα βρυκολακιάσει.

1 Ιανουαρίου 1963Δροσοπηγή Άρτας
Παράδοση για τους βουρβουλλάκους και τις κλειδαρότρυπες στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι βουρβούλλακοι και οι κλειδαρότρυπες - Χίος

Παράδοση από τη Χίο για τους βουρβουλλάκους που μπαίνουν στα σπίτια από την κλειδαρότρυπα και για τον αφορισμένο που εξεθάφη πρησμένος, ανέστη στην εκκλησία και έγινε στάχτη μόλις τον συγχώρεσαν.

1 Ιανουαρίου 1926Καλαμωτή Χίου
Παράδοση για τους βουρβουλάκους στο Βενετικό της Χίου

Βρυκόλακες

Οι Βουρβούλακοι του Βενετικού Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους άδικους προεστούς που γίνονταν βουρβουλάκοι και τους έστελναν στο Βενετικό, όπου τους έβλεπαν οι ψαράδες κοπάδια-κοπάδια πάνω στο ξερόνησο.

1 Ιανουαρίου 1926Βενετικό Χίου
Παράδοση για τους βρυκόλακες Σαββατιανούς στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.

1 Ιανουαρίου 1926Γούνι Χίου
Παράδοση για τους βρυκόλακες στα Καρδάμυλα Χίου

Βρυκόλακες

Πεντάλφα ως αποτρεπτικό βρυκολακιάσματος

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τη χρήση της πεντάλφας στο στόμα του νεκρού ως αποτρεπτικού βρυκολακιάσματος.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Περισσότερα άρθρα

Χίλιοι μάγοι στην Αθήνα και τον Πειραιά - Ο Μπαρμπαναστάσης και οι διάβολοί του (1933)

Μαγεία - Τελετές

Χίλιοι Μάγοι στην Αθήνα και τον Πειραιά 1933 - Ο Μπαρμπαναστάσης και οι Διάβολοι του

Η Αθήνα «πλημμύρισε από μάγους». Ρεπορτάζ για τους αγύρτες που εκμεταλλεύονται αφελείς, τη διάκριση από τα επιστημονικά μέντιουμ και την υπόθεση του Μπαρμπαναστάση.

5 Νοεμβρίου 1933
Φωτογραφία συναφής με την ιστορία (Αντικατάστησε)

Εγκληματικές Υποθέσεις

2019 - Σατανιστές πίσω από το θάνατο της 22χρονης στο Αιγάλεω; «Σκηνοθετημένη αυτοκτονία» βλέπει η οικογένεια

Η οικογένεια της 22χρονης Αρετής, η οποία βρέθηκε νεκρή στο Αιγάλεω, υποπνεύει ότι μπορεί να υπάρχει εμπλοκή σατανιστών, αμφισβητώντας την επίσημη εκδοχή της αυτοκτονίας.

28 Μαρτίου 2019Αθήνα

Βρυκόλακες

Εθιμο ενάντια στο Βρυκολάκιασμα της Κυανής

Παραδοσιακή τελετή στην Κυανή Έβρου για την πρόληψη βρυκολακιάσματος: Ετοιμασία νεκρού, νυχτερινή αγρυπνία με ανέκδοτα, και αποκλεισμός γάτας από το νεκροταφείο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος
Επιδημία Ψευδομέντιουμ στην Αθήνα

'Αρθρα & Διαλέξεις

Επιδημία Ψευδομέντιουμ - Τα ύποπτα πνεύματα που χαϊδεύουν τις γυναίκες 1934

Ο Γ. Κασιμάτης σατιρίζει την «επιδημία» ψευδο-μέντιουμ στην Αθήνα. Ο Άγγελος Τανάγρας και η Εταιρία Ψυχικών Ερευνών ζητούν την παρέμβαση της αστυνομίας για την προστασία του κοινού.

18 Νοεμβρίου 1934Αττική
Παράδοση για τους βρυκόλακες Σαββατιανούς στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.

1 Ιανουαρίου 1926Γούνι Χίου