Οι Βρουκόλακες στην Νεάπολη Κοζάνης
Σπύρος Συγκολλίτου · 1937
Εκτενής καταγραφή από την Ανασελίτσα (Νεάπολη Κοζάνης) για τους βρουκόλακες: αίτια, σημάδια, τελετουργίες θεραπείας με δαυλί και βραστό κρασί, ο χορός στα σταυροδρόμια και το κάψιμο στο μνήμα.
Αν περνάει κανένας κοντὰ ἀπὸ τὰ μνήματα, ὁποιαδήποτε ὥρα καὶ ἂν εἶναι, στέκεται καὶ κάνει τὸ σταυρό του. Τὸ ἴδιο κάνουν καὶ ὅταν ἀκόμα περνοῦν ἀπὸ τὸν τόπο, ὅπου σκοτώθηκε κάποιος.
Στὸν τόπο αὐτὸ βάζουν πάντοτε ἕνα κάποιο σημάδι, ποὺ μαρτυράει πὼς εκεί χύθηκε αἷμα. Βάζουν δηλ. ἢ ἕνα ξύλινο σταυρὸ ἢ κάμνουν ἕνα μικρὸ σωρὸ ἀπὸ πέτρες.
Πιστεύουν πὼς τὸ αἷμα τοῦ σκοτωμένου μιλάει τὴ νύχτα. Ὡς τα 40 του, ὅσοι περνοῦν ἀπὸ τὸ μέρος, ὅπου ἔγινε ὁ φόνος, ἀκοῦν τὶς φωνές, ποὺ βγάζει τὸ αἷμα· «Οὔι, οὔι!»
Τὸ λὲν στοὺς σπιτικοὺς τοῦ σκοτωμένου, καὶ εκεῖνοι παίρνουν τὸν παπᾶ καὶ πηγαίνουν καὶ κάνουν τρισάγιο. Ὕστερα ἀπὸ τὸ διάβασμα οἱ φωνὲς δὲν ξανακούονται πιά.
Γιὰ τὸ σκοτωμένο πάντα ἔχουν μεγάλο φόβο μὴ βγει βρουκόλακας, γιατὶ ἔχει πληγὲς στὸ σῶμα του. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸ σκοτωμένο μὲ τὶς πληγές του φοβοῦνται ἀκόμα καὶ κείνους, ποὺ ἀπὸ τὴν ἀκινησία πάνω στὸ κρεββάτι τῆς μακρόχρονης ἀρρώστιας τὸ σῶμα τους τρύπησε. Ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς πλύνουν μὲ ζεστὸ νερὸ καὶ τοὺς ζεματίζουν μὲ βραστὸ κρασί, μπήγοντας βαθιὰ στὶς πληγὲς μιὰ βελόνα.
Ἔτσι ἀνοίγουν στὸ σῶμα τους τρύπες γιὰ νὰ βγαίνει ἀπὸ κεῖ κάθε ἀκαθαρσία καὶ νὰ μὴ φουσκώνει ὁ πεθαμένος, ὅσο ἀκόμα μένει στὸ σπίτι ξαπλωμένος. Ἂν δὲ γίνει αὐτό, βγαίνουν βρουκόλακες.
Οἱ βρουκόλακες παίρνουν πάντα μορφὴ ζῴων καὶ πιὸ πολὺ γάτας, βγάζοντας κωλοφωτιές.
Γυρίζουν στοὺς δρόμους καὶ πιὸ πολὺ στὰ σταυροδρόμια, ἐκεῖ δηλαδή ὅπου γίνεται ἡ διασταύρωση, ἡ συνάντηση πολλῶν δρόμων, καὶ χορεύουν τραγουδῶντας:
Ἂν μᾶς ἐκαψέτε τί μᾶς ἐκανέτε; τὸ δαυλὶ στὸν κῶλο δὲν μᾶς τό βαλέτε.
Πηγαίνουν ἀκόμα στὰ σπίτια κατεβαίνοντας ἀπὸ τὸ τζάκι. Ἐκεῖ κάνουν πολλὲς ζημιές. Τρῶνε διάφορα τρόφιμα, μέλι, γλυκά, διάφορα λίπη, λίγδα, βούτυρο κ.λ.π., μουρνταρίζουν (μολύνουν) τὸ ἀλεύρι, χύνουν τὸ πετιμέζι κ.τ.λ. Πολλὲς φορὲς χτυποῦν τὰ παράθυρα καὶ ἄλλες πάλι φορὲς ῥίχνουν πέτρες ἀπὸ τὸ τζάκι μπροστὰ στὴ φωτιά.
Μόλις μάθουν πὼς κάποιος βρυκολάκιασε, δὲν τὸ λένε στὸ σπίτι, ὅπου ζοῦσε, ἀλλὰ πᾶνε στὸ μνημα, ἀνάβουν ἕνα δαυλὶ καὶ τὸ χώνουν στὴν τρύπα κοντὰ στὸ κεφάλι, ἀπ᾿ ὅπου ὁ βρυκόλακας βγαίνει τὴ νύχτα. Αὐτὸ τὸ λένε κάψιμο. Πρέπει νὰ γίνει τὸ ἴδιο τρία Σάββατα κατὰ σειρὰ καὶ πολὺ πρωΐ, σκάζοντας ἡ χαραγή. Ὅταν τὸν καῖνε, δὲν βάζουν θυμιάμα. Γίνεται πάντα στὸ χάσιμο τοῦ φεγγαριοῦ. Πιστεύουν πὼς βρυκόλακας βγαίνει ἀκόμα, ἂν δὲν τὸν φυλάξουν τὸ βράδυ, ποὺ μένει στὸ σπίτι, καὶ τὸν δρασκελίση (πηδήσει, περάσει ἀπὸ πάνω) ἡ γάτα ἢ καὶ κανένα ποντίκι.
Τοποθεσία
Πηγές & Τεκμηρίωση
- Τίτλος:Ο νεκρός εις την ΑνασελίτσαΣυγγραφέας:Σπύρος ΣυγκολλίτουΈτος:1937Σελίδες:407
Περισσότερα από την ίδια ενότητα
Βρυκόλακες
Πρόληψη για αποφυγή βρυκολακιάσματος λεχώνας - Ρόδος
Λαογραφική μαρτυρία από τη Ρόδο: αν πεθάνει λεχώνα πριν ασαραντωθεί, της δένουν βάτο γύρω στη μέση ώστε να μπλέξει στα αγκάθια και να μην ενοχλεί τους ζωντανούς.
Βρυκόλακες
Τελετή για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Δροσοπηγή Άρτας
Καταγραφή από τη Δροσοπηγή Άρτας της τελετής κατά την οποία ο ιερέας μεταβαίνει αμίλητος στον ετοιμοθάνατο για να τον μεταλάβει — γιατί αν δεν μεταλάβει πιστεύεται ότι θα βρυκολακιάσει.

Βρυκόλακες
Οι βουρβούλλακοι και οι κλειδαρότρυπες - Χίος
Παράδοση από τη Χίο για τους βουρβουλλάκους που μπαίνουν στα σπίτια από την κλειδαρότρυπα και για τον αφορισμένο που εξεθάφη πρησμένος, ανέστη στην εκκλησία και έγινε στάχτη μόλις τον συγχώρεσαν.

Βρυκόλακες
Οι Βουρβούλακοι του Βενετικού Χίου
Παράδοση από τη Χίο για τους άδικους προεστούς που γίνονταν βουρβουλάκοι και τους έστελναν στο Βενετικό, όπου τους έβλεπαν οι ψαράδες κοπάδια-κοπάδια πάνω στο ξερόνησο.

Βρυκόλακες
Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου
Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.

Βρυκόλακες
Πεντάλφα ως αποτρεπτικό βρυκολακιάσματος
Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τη χρήση της πεντάλφας στο στόμα του νεκρού ως αποτρεπτικού βρυκολακιάσματος.
Περισσότερα άρθρα

Μαγεία - Τελετές
Χίλιοι Μάγοι στην Αθήνα και τον Πειραιά 1933 - Ο Μπαρμπαναστάσης και οι Διάβολοι του
Η Αθήνα «πλημμύρισε από μάγους». Ρεπορτάζ για τους αγύρτες που εκμεταλλεύονται αφελείς, τη διάκριση από τα επιστημονικά μέντιουμ και την υπόθεση του Μπαρμπαναστάση.

Εγκληματικές Υποθέσεις
2019 - Σατανιστές πίσω από το θάνατο της 22χρονης στο Αιγάλεω; «Σκηνοθετημένη αυτοκτονία» βλέπει η οικογένεια
Η οικογένεια της 22χρονης Αρετής, η οποία βρέθηκε νεκρή στο Αιγάλεω, υποπνεύει ότι μπορεί να υπάρχει εμπλοκή σατανιστών, αμφισβητώντας την επίσημη εκδοχή της αυτοκτονίας.

Βρυκόλακες
Εθιμο ενάντια στο Βρυκολάκιασμα της Κυανής
Παραδοσιακή τελετή στην Κυανή Έβρου για την πρόληψη βρυκολακιάσματος: Ετοιμασία νεκρού, νυχτερινή αγρυπνία με ανέκδοτα, και αποκλεισμός γάτας από το νεκροταφείο.

'Αρθρα & Διαλέξεις
Επιδημία Ψευδομέντιουμ - Τα ύποπτα πνεύματα που χαϊδεύουν τις γυναίκες 1934
Ο Γ. Κασιμάτης σατιρίζει την «επιδημία» ψευδο-μέντιουμ στην Αθήνα. Ο Άγγελος Τανάγρας και η Εταιρία Ψυχικών Ερευνών ζητούν την παρέμβαση της αστυνομίας για την προστασία του κοινού.

Βρυκόλακες
Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου
Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.