Λαογραφία · Καλικάτζαροι

Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου

Α. Τσακίρη · 1969-01-01

Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.

Κατά τά δωδεκάμερα ο κόσμος δέν καβίσύρτιζαν κουκιά, δέν εψηναν καλαμπόκια γιατί, ερχονταν οί Καρικάτζελοι και τους έλεγαν: — Θά σάς μπήξουμε στά λανάρια.

’Αν οι κοπέλες έβγαιναν έξω τή νύχτα, τις έπιαναν, τις έλεγαν: — Θέλουμε νά σέ κάνουμε νύφη. Η κοπέλα έλεγε: — Ή νύφη θέλει πολλά πράγματα. Θελει καλο νυφικό. Θέλει παπούτσια. Θέλει βέλο. Θέλει κι’ ένα σακούλι φλουριά. "Ολα αυτά ή κοπέλα τά έλεγε σιγά ώσπου νά λαλήσουν οι πετεινοί και νά φύγουν οι καρκάντζειλοι και νά μείνουν όλα στήν νύφη.

Πίστευαν πώς οι καλικάντζαροι ήταν τά χαρούμενα παιδιά ενός βασιλιά πού όλη μέρα χόρευαν, γελούσαν και τραγουδούσαν. Τά παιδιά αυτά τά ζήλεψαν, τά καταράστηκαν, έγιναν ζώα και καλικάντζαροι.

Οι καλικάντζαροι άπό τήν ημέρα τών Χριστουγέννων, κάθονται πάνω στις μπατζάδιες (καμινάδες) και φεύγουν όταν τελειώσουν οί γιορτές των Χριστουγέννων.

"Όταν ένα παιδί γεννιόταν τα Χριστούγεννα, νόμιζαν όλοι ότι γινόταν καλικάντζαρος.

Οί καλικάντζαροι γύριζαν έξω τήν νύχτα καί πήγαιναν στην άκρη τών ποταμών. "Οποιος άνθρωπος περνούσε από εκεί οί καλικάντζαροι ανέβαιναν στον ώμο του κι’ έπρεπε ό άνθρωπος νά τούς γυρίσει σέ 7 πηγάδια.

Οί παππούδες έλεγαν ότι τά Χριστούγεννα, οί καλικάντζαροι πηγαίνουν κάτω άπό τή γη και θέλουν νά κόψουν τό δέντρο πού επάνω του στηρίζεται ή γη, άλλά δέν τό καταφέρνουν.

Πολλές γυναίκες έβαζαν στό τζάκι μπακλαβά και έρχονταν οι καλικάντζαροι καί τόν έτρωγαν. "Οποια γυναίκα έβαζε στό τζάκι μπακλαβά περίμενε ξυπνητή γιά νά δεί τους καλικάντζαρους.

Μιά γυναίκα τά δωδεκάμερα άπλωσε τή νύχτα τά ρούχα της έξω καί ήρθαν οί καλικάντζαροι καί τά πήραν.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Διδυμότειχο

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1969-01-01
Συγγραφέας άρθρου:Α. Τσακίρη
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Α. Τσακίρη
    Τίτλος:Θρακικά τόμος 43 Λαογραφικά Διδυμότειχου
    Έτος:1969
    Σελίδες:135

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Παράδοση για κατσικαντάρη στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου
Παράδοση για τις στρίγλες και τα καλικαζούρια στο Χαλκί Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου

Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.

1 Ιανουαρίου 1926Χαλκί Χίου
Παράδοση για τους κατσικαντάρηδες στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.

1 Ιανουαρίου 1970Έβρος

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Καλικάτζαροι

Τα Καρκαντζάλια της Κορνοφωλιάς

Σύγκριση της δράσης του ιερέα κατά των καλικάντζαρων με την προστατευτική δράση των αγροτών κατά των ασθενειών και ζιζανίων.

1 Ιανουαρίου 1967Έβρος

Άρθρα από την περιοχή «Διδυμότειχο»

Δαίμονες

Τα Ζουζούλια του Διδυμότειχου

Ιστορία αγρότη που αντιμετώπισε ζουζούλια σε βρύση και προστατεύτηκε θυμωμένος τη συμβουλή της γιαγιάς του.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Νεράιδες

Οι Νεράιδες του Διδυμότειχου

Παραδοσιακή αφήγηση για την απαγωγή μιας νεράιδας από νεαρό στο Διδυμότειχο και την τελική της επιστροφή στον ποταμό.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Φαντάσματα

Τα φαντάσματα του Διδυμότειχου

Παραδοσιακές πεποιθήσεις για την προέλευση των φαντασμάτων και τελετουργικές πρακτικές αλληλεπίδρασης με αυτά στο Διδυμότειχο.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Φαντάσματα

Το Φάντασμα του Αμπελιού - Διδυμότειχο

Ιστορία για φάντασμα που εμφανιζόταν σε ξερή βρύση κοντά σε αμπέλι και τρομοκρατούσε κατοίκους του Διδυμότειχου.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Βρυκόλακες

Η Κουμπούζαινα και οι Βρυκόλακες του Πράγγιου

Λαϊκές παραδόσεις για βρυκόλακες και επικίνδυνες τοποθεσίες στο Πράγγιο, συμπεριλαμβανομένης της Κουμπούζαινας και τελετουργιών επικοινωνίας με νεκρούς.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Στοιχειά

Τα Στοιχεία του Πράγγιου

Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Περισσότερα άρθρα

Μια ζωντανή μούμια στην περιφέρεια του Λαγκαδά (1932)

Παράξενα Φαινόμενα

Μια ζωντανή Μούμια στο Κολχικό - Τέρας με Χρυσά Μάτια και Νύχια 1932

Στην περιφέρεια Λαγκαδά, χωρικοί και ένας αγροφύλακας περιγράφουν νυχτερινές εμφανίσεις μιας «ζωντανής μούμιας» με χρυσαφένια όψη, που επιτίθεται και εξαφανίζεται. Οι κάτοικοι σκέφτονται να καλέσουν τον Άγγελο Τανάγρα και τη δρ. Δεληβοριά.

30 Αυγούστου 1932Μακεδονία

Τηλεκίνητικά Φαινόμενα

Η περίπτωση του Ιατρού Ιγνάτιου Παπακωνσταντίνιδη - 1902 & 1914

Δύο περιπτώσεις τηλεπάθειας που βίωσε ο ιατρός Ιγνάτιος Παπακωνσταντινίδης - μία προαισθηματική εμπειρία κατά τις εξετάσεις του και μία τηλεπαθητική προειδοποίηση από τη σύζυγό του για απόπειρα δολοφονίας.

1 Φεβρουαρίου 1956Ελλάδα

Στοιχειά

Καλυμνος - Στοιχειό πηγής και ακάθαρτη κατάσταση

Παράδοση για επιπτώσεις από το στοιχειό της πηγής όταν πίνει νερό κάποιος σε ακάθαρτη κατάσταση.

Κάλυμνος

Νεράιδες

Οι Γιαλλούδες της Ρόδου

Θρύλος για τις Γιαλλούδες (υπερφυσικές γυναίκες) που μεταφέρουν ψαρόβαρκα από το Μικρό Γιαλό Ρόδου στην Αλεξάνδρεια σε μία νύχτα. Ένας ψαράς που κρύφτηκε στη βάρκα του έκοψε χουρμάδες στην Αίγυπτο ως απόδειξη.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Βρυκόλακες

Βρουκολάκοι - Αμοργός

Λαϊκή μαρτυρία για την ημερήσια εμφάνιση βρουκολάκων στην Αμοργό και τις δραστηριότητές τους

1 Ιανουαρίου 1904Αμοργός