Λαογραφία · Στοιχειά

Ο Τεντζεράκης - Οιχαλία

Νικόλαος Γ. Πολίτης

Δραματική αφήγηση για την αντιμετώπιση του δαιμονικού Τεντζεράκη στην Οιχαλία Μεσσηνίας

Το Καλιμπάκι είναι στοιχειωμένος τόπος, ανάμεσα Δουσίλα και Τρύφα του δήμου Ανδανίας. Εκεί φανερώνεται ένα στοιχειό που το λεν Τεντζεράκη, γιατί παρουσιάζεται μ' ένα μεγάλο τέντζερη στο κεφάλι. Να ιδείς τι μας συνέβη με δαύτον:

Εκινήσαμε μια μέρα να πάμε στου Τρύφα, στον μπατζανάκη μας τον Νικολό Κονταξή, γιατί είχαμε καιρό να βγούμε κείθε και να μη μας κολλήσει τίποτε, κανά ποδοκόπι τάχα. Εδιάκαμε, εβρήκαμε το Νικολό, εκάτσαμε, μας επεριποιήθηκε, λακριντέψαμε και καμπόσο, «Καληνύχτα» του λέμε. «Βρε, τι λέτε, καλοί σαστα;» Τίποτα. «Βρε, τώρα 'ναι πάργι'ρα».«Βρε, τι πάργι'ρα και ξεπάργι'ρα» του λέμε, «πάμε 'σιαμε του Ντουσίλα». «Πού είσαστε, παιδιά: αν πάτε, να πάτε από τ' αλώνια και να μην πάτε από το Καλιμπάκι, γιατί ο Τεντζεράκης δεν χωρατεύει, είναι καπετάνιος του στοιχειούνε». «Βρε, στοιχειά είμαστ' ατοί μας, Νικολό» του λέμε. «Μην το λέτε φτούνο. Ξέρουτ' ο γερο-Τζάνος ο κακομοίρης από τι πέθανε;

Μια νύχτα, ήταν φεγγαράκι σαν ημέρα και έβοσκε τα πρόβατα ένα γύρω το Καλιμπάκι. Ετεντώθη απάνου στην πατουλιώνα, σε κάτι αρκουδόβατα, και σάμπως εγλάριασε. Ακούει βρα, βρα, βρα. Κάνει έτσι, τι να ιδεί: Ένα κοτζά θεριό, με κάτι λά* τόσες, κι ένα κοτζά τέτζερη στο κεφάλι! “Αχά λέγει, εακά την έχω!” Αλλά του βάσταγε η περδικούλα. Χαπ! κά4., και πιάνουνται μέση με μέση. Παλέψανε δυο ώρες σωστές και το νίκησε. Αλλά ήρθε την κονταυγή στο σπίτι τ' αλαφιαομένος, έπεσε χάμου αμίλητος. Μα δεν οχτωημέρισε ο συχω μένος, και σαν το γερο-Τζάνο!»

«Καλά λέγει ο Νικολός, Πύση. Για καλό και για κακό να πάμ' από κάτ' από τ' αλώ- «..» του λέου. «Όχι» μου λέγει, «χάιδε συ απ' αυτού κι εγώ από δω, κι αν ακούσεις φωνή, να 'ρθεις πιλάλα».

Εκινήσαμε, εγώ απ' τ' αλώνια κι εκείνος απ' το Καλιμπάκα. Όσο να πά' παρέκει, ακώ μπαμ! «Χαχά!» λέου μέσα μου, « τα χρειάστηκε ο Τάσης». Πιλαλιό βγαίνω μπροστά. «Βρε Τάση» του σκούζω, «τι έπαθες;» Τον βλέπω λαχανιασμένο. Πρόπ! εσωριάστηκε χάμ΄. «Βρε, πες μου τ' έχεις;» του λέου. «΄Ασε με, Γερογιάννη» μου λέγει, «όσα μου είπ' ο Νικολός, με βρήκαν. Καθώς πήγαινα, έφτασα χάμου στο νεράκι, χάμου χάμου στο Καλιμπάκι, στον πόρο. Κάν' έτσι, γλέπω ένα κοτζά κοφίνι μπροστά στον πόρο. Καθώς ξέρεις, απού πάνου και από κάτου είναι πατουλιώνα, μου ἐπιασε τη στράτα. Γυρίζω πίσω ένα κουρδουμπούλημα τώρα. Πίσω μπροστά! Τι να κάμω; Να διαβάσω τους ξορκισμούς, δεν ήξερα· το Πατερημών ανάποδα, δεν ήξερα. Συλλογίστηκα τη συχωρεμένη τη γρια-Θοδωρά και του γερο-Σαρδέλη τη μάνα, πο' 'λεγε: “Παιδάκι μου, συ περπατείς τις νύχτες. Αν σ' έβρει τίποτε, να γιομίζεις το ντουφέκι σου ανάποδα, με το ζερβί χέρι, να το ρίξεις, και σκοτώνεις το στοιχειό. Αχ, λέγου. Στάσου, καρδιά, στον τόπο σου! Γυρίζω τα χέρια πίσω, αδειάζω την πιστόλα μου, τη γιομίζω με το ζερβί χέρι, στέκω· μια τού τινάζω· το γλέπω, βουρ. βουρ, βουρ, κυλιώντα πάει στο διάβολο τον κατήφορο. Χαϊχάι! το' 'καμα, κι εδώ πήρα φύσημα. Το γλέπεις το μαγκούφι που κρατεί από παλαιικά κει χάμου;»

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Μεσσηνία
Υπο-τοποθεσίες:Οιχαλία

Πηγές & Τεκμηρίωση

Συγγραφέας άρθρου:Νικόλαος Γ. Πολίτης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Νικόλαος Γ. Πολίτης
    Τίτλος:Παραδόσεις (Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του) - Τόμος Α
    Έτος:1904
    Σελίδες:194 - 195

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Στοιχειά

Τα Στοιχειά και τα Οράματα θησαυρών στον Λαγό Έβρου

Σύντομη περιγραφή πεποιθήσεων για στοιχειωμένα σπίτια και ανακάλυψη θησαυρών μέσω ονείρων στον Λαγό του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Στοιχειά

Τα Στοιχεία του Πράγγιου

Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Στοιχειά

Τα Στοιχειά της Κυανής

Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Στοιχειά

Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου

Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Ο Χαραμαλλάς της Γεννήτρας Ρόδου

Θρύλος για το στοιχειό Χαραμαλλά στη Γεννήτρα Σιάνα Ρόδου, που μεταμορφωνόταν σε γάιδαρο, αγριόγατο ή τράγο και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Μέχρι σήμερα κανείς δεν περνά νύχτα από εκεί από φόβο.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Το Στοιχειό Καουκάκι στο Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Θρύλος για το στοιχειό Καουκάκι στο αρχαίο μοναστήρι του Σωτήρα πάνω από τα Μαρίτσα Ρόδου, που εμφανίζεται νύχτα και πειράζει τους ανθρώπους. Κανείς δεν τολμά να περάσει από εκεί μετά το ηλιοβασίλεμα.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Άρθρα από την περιοχή «Μεσσηνία»

Καλικάτζαροι

o Γέρος και τα Λυκοκάντζαρα στη Μεγάλη Μαντίνεια

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας: Ένας γέρος ξεγελάει τα λυκοκάντζαρα σε σπηλιά με ψημένο κρέας, καταφέρνει να αποδράσει και με τη βοήθεια της γυναίκας του τα διώχνουν τελικά.

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Καλικάτζαροι

Η Γριά στη βρύση και τα Λυκοκάτζαρα

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Μια γριά πιάνεται από λυκοκάντζαρους ενώ πήγαινε στη βρύση τη νύχτα. Την αναγκάζουν να χορέψει γυμνή, αλλά τελικά διασώζεται όταν χτυπήσει η καμπάνα του παπά.

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Φαντάσματα

Οι Παριωρίτες

Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Παριωρίτες (υπερφυσικά όντα) τιμωρούν νύφη και πεθερά που τσακώνονταν τη νύχτα. Η εμπειρία τους έκανε να μην τσακωθούν ξανά, δίνοντας προέλευση στην παροιμία «τη νέα χτυπούν με καλάμι και την γριά με ματσούκι».

1 Ιανουαρίου 1938Μεσσηνία

Λάμιες

Στριγκλοχώρι - Μεσσηνία

Λαϊκή αφήγηση για τις νυχτερινές δραστηριότητες των Στρίγκλων στο Πραστείο και την αποκάλυψη της ταυτότητάς τους

1 Ιανουαρίου 1904Μεσσηνία

Λάμιες

Δύο Στρίγκλες - Θουρία

Λαϊκή αφήγηση για την αντιμετώπιση δύο στρίγκλων στην Θουρία Μεσσηνίας

1 Ιανουαρίου 1904Μεσσηνία

Στοιχειά

Η καταραμένη οικία - Κυπαρισσία

Αφήγηση για καταραμένο σπίτι στην Κυπαρισσια με διαδοχικές οικογενειακές τραγωδίες.

Μεσσηνία

Περισσότερα άρθρα

Καλικάτζαροι

Ο Χορός των Λυκοκαντζαραίων - Καλαμάτα

Λαϊκή αφήγηση για τη μάχη μιας γυναίκας με τους λυκοκαντζαραίους στα Δώδεκαημερα της Καλαμάτας

1 Ιανουαρίου 1904Πελοπόννησος
Χαρακτικό της Κρήτης από τον 19ο αιώνα, εποχή Pashley

Βρυκόλακες

1837 Οι Καταχανάδες στην Κρήτη υπό Robert Pashley

Απομνημονεύματα Robert Pashley για τους Καταχανάδες (βρυκόλακες) της Κρήτης. Περιγράφει λαϊκές πεποιθήσεις στο Άσκιφο και Ανδρόπολι, τελετές καύσης νεκρών ως έσχατο μέσο, και τη μείωση φαινομένων λόγω αυξημένης ιερατικής δεξιοτεχνίας κατά τον 19ο αιώνα.

1 Ιανουαρίου 1837Κρήτη
Μυστηριώδη φαινόμενα στην Πύλη Μεσολογγίου (1927)

Παράξενα Φαινόμενα

Τα Μυστηριώδη Φαινόμενα της Πύλης Μεσολογγίου Eξήγηση Πνευματιστών- 1927

Στο Μεσολόγγι, το καφενείο έξω από την Πύλη του Φρουρίου αναστατώνεται από τηλεκινητικά φαινόμενα και εμφανίσεις «πνεύματος». Ο Άγγελος Τανάγρας μεταβαίνει επί τόπου για εξέταση.

9 Ιανουαρίου 1927Αιτωλοακαρνανία

Καλικάτζαροι

Τα Καρκαντζέλια του Πράγγιου

Λαογραφική παράδοση για καρκαντζέλια (καλλικάντζαροι) στο Πράγγι Έβρου: Δραστηριότητες τους κατά το Δωδεκαήμερο, αλληλεπίδραση με ανθρώπους και δώρα φλουριών.

Έβρος

Νεράιδες

Τα κόπανα των Ανεράδων - Ρόδος

Θρύλος για τα κόπανα των Ανεράδων στο νερόμυλο της Λάρδου, που πλένουν τα ρούχα των παραλλαμένων - ανθρώπων που θα χτυπηθούν από Ανεράδες και θα αλλοιωθεί το πρόσωπό τους.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος