Λαογραφία · Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια των Βρυσικών Έβρου

Ιωάννης Γουρίδης · 1967

Λαϊκή αφήγηση για τα καρκατζέλια (καλικάντζαροι) που εμφανίζονται κατά τα Δωδεκάμερα στα Βρυσικά και τις στρατηγικές προστασίας από αυτά.

Τά δωδεκάμερα έβγαιναν καί τά καρκατζέλια (καλικάντζαροι) και πείραζαν τους ανθρώπους. Οί καρκαντζέλοι οταν πρόκειται νά βγουν από τον κάτω κόσμο λέγαν μεταξύ τους: «Άντι νά παμι νά κουλιαντίσουμι. Τά παιδιά κουλέντσαν».

Αφου γύριζαν μέσα στό χωριό και μύριζαν πουθενά κρέας ανέβαιναν πάνω στό τζάκι. Φώναζαν άπ’ εκεί: «Πίτσι σύ, πίτσι γώ, κόμ’ τσιτσί καλύτερο-». ’Επειδή δέν τους απαντούσαν έφευγαν.

Κάποτε, λένε, ένας παππούς γυρνούσε μεσάνυχτα 'άπ’ τό μύλο. Από μακριά βλέπει τά καρκατζέλια. Γιά νά μή τόν πάρουν τυλίχτηκε μέ τό γιαμιπουρλούκι.

Τά καρκατζέλια ανέβηκαν πάνω στο αμάξι και άρχισαν νά πειράζουν τό γέρο γιά νά τόν κάνουν νά μιλήσει και νά του πάρουν τή φωνή. Τόν τσιμπούσαν κι έλεγαν: «Αυτό τσΐβάλ’ αυτό τσιβάλ’, αυτό τί έχ’ . .. (ακαθαρσίες)».

Ό γέρος όμως δέ μίλησε κι έτσι αναγκάστηκαν νά φύγουν.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Έβρος
Υπο-τοποθεσίες:Βρυσικά

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1967
Συγγραφέας άρθρου:Ιωάννης Γουρίδης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Ιωάννης Γουρίδης
    Τίτλος:Θρακικά τόμος 41
    Έτος:1967
    Σελίδες:258

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Παράδοση για κατσικαντάρη στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου
Παράδοση για τις στρίγλες και τα καλικαζούρια στο Χαλκί Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου

Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.

1 Ιανουαρίου 1926Χαλκί Χίου
Παράδοση για τους κατσικαντάρηδες στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.

1 Ιανουαρίου 1970Έβρος

Καλικάτζαροι

Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου

Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Άρθρα από την περιοχή «Έβρος»

Βρυκόλακες

Εθιμο ενάντια στο Βρυκολάκιασμα της Κυανής

Παραδοσιακή τελετή στην Κυανή Έβρου για την πρόληψη βρυκολακιάσματος: Ετοιμασία νεκρού, νυχτερινή αγρυπνία με ανέκδοτα, και αποκλεισμός γάτας από το νεκροταφείο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Στοιχειά

Τα Στοιχειά της Κυανής

Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Αερικά

Τα Αερικά της Φωτιάς - Ισαάκιο

Προσωπική μαρτυρία για την παρατήρηση μυστηριώδους φωτιάς χωρίς καπνό κοντά στο Ισαάκιο του Έβρου το 1935.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Βρυκόλακες

Οι Ντεντέδες του Ισαάκιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των ντεντέδων (βρυκολάκων) του Ισαάκιου, με τρεις ιστορίες επιστροφής πεθαμένων συζύγων και μεθόδων εξόντωσής τους.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Φαντάσματα

Το Φάντασμα που ουρλιάζει - Ισαάκιο

Προσωπική μαρτυρία για παραδόσεις φαντασμάτων και υπερφυσικών φαινομένων στο Ισαάκιο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Δαίμονες

Το Ισκιωμα στον Θούριο Έβρου

Σύντομη αναφορά στην πεποίθηση για το ίσκιωμα και την πρακτική θεραπείας του στον Θούριο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Έβρος

Περισσότερα άρθρα

Παλιά εκκλησία στην Ελληνική Λαογραφία και στις Παραδόσεις, τόπος εμφάνισης φαντασμάτων

Φαντάσματα

Περιγραφή Φαντασμάτων - Λιθοβροχών στα Βούρβουρα υπό Κ. Ι . Μαντζουράνη

Λαογραφική μελέτη για τα φαντάσματα στην Ελληνική Λαογραφία και στις Παραδόσεις. Εμφανίζονται ως άνθρωποι, ζώα ή βράχοι, μερικά ακούγονται μόνο. Είναι ψυχές νεκρών - χριστιανών ανθρωπόμορφα και Τούρκων σαν σκυλιά. Εμφανίζονται σε ερημικές εκκλησίες και δέντρα με κουφάλες μετά τα μεσάνυχτα. Όπου σκοτώθηκε άνθρωπος εμφανίζεται Χαμοδράκι.

1 Ιανουαρίου 1910Αρκαδία
Χαρακτικό της Κρήτης από τον 19ο αιώνα, εποχή Pashley

Βρυκόλακες

1837 Οι Καταχανάδες στην Κρήτη υπό Robert Pashley

Απομνημονεύματα Robert Pashley για τους Καταχανάδες (βρυκόλακες) της Κρήτης. Περιγράφει λαϊκές πεποιθήσεις στο Άσκιφο και Ανδρόπολι, τελετές καύσης νεκρών ως έσχατο μέσο, και τη μείωση φαινομένων λόγω αυξημένης ιερατικής δεξιοτεχνίας κατά τον 19ο αιώνα.

1 Ιανουαρίου 1837Κρήτη

Τηλεκίνητικά Φαινόμενα

1963 - Διαφήμιση Διάμεσο «Μέντιουμ» Διπλωματούχο Ψυχοφυσιολογικής Εταιρίας

Πνευματιστικές υπηρεσίες για αισθηματικά, προβλέψεις και εξαφανίσεις. Επιστημονικό ωροσκόπιο βάσει ημερομηνίας γέννησης. Αποστολή επιστολών με γραμματόσημο απάντησης στην κυρία Toulan T., Πατησίων 14, 7ος όροφος, Αθήνα.

3 Ιανουαρίου 1963Αθήνα

Στοιχειά

Το θεριό της Αγοριανής ή το Στοιχειό του Βάλτου

Αφήγηση για το θηριώδες στοιχειό του βάλτου μεταξύ Αγοριανής και Σουβάλας στη Φωκίδα, που τρόμαζε τους κατοίκους με θρήνους. Η εμφάνισή του αποδιδόταν στην αποξήρανση του έλους. Μετά την ολοκλήρωση των έργων αποξήρανσης, το στοιχειό εξαφανίστηκε.

1 Ιανουαρίου 1909Φωκίδα

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος