Λαογραφία · Βρυκόλακες

Βουρδόλακας - Αράχωβα

Νικόλαος Γ. Πολίτης · 1904

Λαϊκή αφήγηση για την εξόντωση βουρδόλακα στην Αράχωβα μέσω τελετουργικού με σαββατογεννημένο

Μια φορά, κάπου σκοτώθηκε ένας άνθρωπος κι έμεινε πολύν καιρό άταφος. Στο ύστερο τον βρήκαν και τον έθαψαν στο χωριό του. Μετά κάμποσον καιρό, παρατήρησαν οι χωριανοί πως τους έλειπαν τ' αυγά τους, οι κότες τους, τα κατσίκια τους, τα πρόβατά τους, και δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι συμβαίνει.

Όταν, μια φορά, πήγε ο παπάς νύχτα στην εκκλησιά και είδε πως έβγαινε ένας διάβολος από τον τάφο εκείνου του σκοτωμένου, και έμπαινε στ' αχούρια των ανθρώπων. Πήγε και μπρος στο σπίτι της χήρας και εφώναζε, απαράλλαχτα καθώς εφώναζε εκείνος όταν τον σκότωναν: «Αχ, ο δόλιος! Γιατί με σκοτώνετε; Κόσμο θα φάω!»

Ο παπάς τα μολόησε στους χωριανούς όλα όσα είδε κι άκουσε. Τότε σηκώνεται ένας γέρος και λέει στους χωριανούς: «Ο διάβολος που βγαίνει από τον τάφο δεν είναι άλλος κανένας, παρά κείνος ο σκοτωμένος που βουρδολάκιασε. Καθώς άρχισε να τρώει τ' αυγά μας και τα ζωντανά μας, ύστερα θα φάει και τους συγγενείς του, και στο τέλος όλους μας. Πρέπει το λοιπόν να τον χαλάσουμε. Ξέρετε πως οι βουρδόλακοι μένουν το Σαββάτο στον τάφο τους. Πρέπει λοιπόν, χωρίς άλλο, να βρούμε ένα σαββατογεννημένο και να του δείξομε τον τάφο του βουρδόλακα. Και κείνος θα μας ορμηνέψει τι να κάμουμε».

Οι χωριανοί έκαμαν καταπώς τούς είπε ο γέρος, βρήκαν ένα σαββατογεννημένο και του παράστησαν το πράμα. Και κείνος τους είπε: «Βράστε δύο κακκάβια ξίδι, πυρώστε ένα σουγλί στη φωτιά, και έχετε έτοιμα ένα τσικούρι, μερικά ακονισμένα μαχαίρια και μια καπότα. Το Σαββάτο, πριχού να 'βγει ο ήλιος, όλα αυτά θα τα πάμε στον τάφο του βουρδόλακα». Τα 'καμαν όλα αυτά.

Όταν έφτασαν στον τάφο, έπλυνε πρώτα ο σαββατογεννημένος το πρόσωπο και τα χέρια του με το ξίδι. Έπειτα πήρε την καπότα και τη στύλωσε αντίκρι στον τάφο, σ' ένα δέντρο, και την έβαλε έτσι, που φαινόταν σαν να ήταν άνθρωπος τυλιγμένος μέσα. Πήρε ύστερα και το τσικούρι κι άρχισε ν' ανοίγει τον τάφο. Και ο βουρδόλακας από μέσα από τη γη τ' άκουγε, κι εβογκούσε κι εφοβέριζε κι εφώναζε: «Ποιος είναι; Θα τον φάω!» Κι εκείνος του έλεγε: «Πρώτα να σε βγάλω όξω, και ύστερα φάε με».

Τον εξέχωσαν λοιπόν το βουρδόλακα. Ήτο μεγάλος, παχύς, κόκκινος κόκκινος, και με γουρλωμένα μάτια. Γυρίζει στο σαββατογεννημένο με θυμό και του λέει: «Ποιος μ' επρόδωσε;» «Κείνος για, που είν' ακουμπισμένος στο δέντρο» του λέει αυτός. Δεν απόσωσε το λόγο, κι η καπότα που ταν στο δέντρο στη στιγμή χάθηκε, γιατί ο βουρδόλακας τής έριξε από τη φωτιά του και την έκαψε.

Τότες αρπάζει ο σαββατογεννημένος το βουρδόλακα, του σκίζει το στήθος, βγάνει την καρδιά του, την τρυπά με το σουγλί και τη ρίχνει στο ένα από τα δυο καζάνια με το ξίδι που βράζανε. Τύστερα έχυσε το ξίδι στον τάφο, απάνω στο βουρδόλακα, έριξε μέσα το τσικούρι και όλα όσα μεταχειρίστηκε, και τον ξανάχωσε πάλι. Έπειτα έπλυνε τα χέρια του και έφυγε μαζί με τους άλλους. Από τότες ο τρισκατάρατος δεν ξαναφάνηκε.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Αράχωβα
Υπο-τοποθεσίες:Αράχωβα

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1904
Συγγραφέας άρθρου:Νικόλαος Γ. Πολίτης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Νικόλαος Γ. Πολίτης
    Τίτλος:Παραδόσεις (Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του) - Τόμος Α
    Έτος:1904
    Σελίδες:433-434

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Πρόληψη για αποφυγή βρυκολακιάσματος λεχώνας - Ρόδος

Λαογραφική μαρτυρία από τη Ρόδο: αν πεθάνει λεχώνα πριν ασαραντωθεί, της δένουν βάτο γύρω στη μέση ώστε να μπλέξει στα αγκάθια και να μην ενοχλεί τους ζωντανούς.

1 Ιανουαρίου 1963Ρόδος
Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Τελετή για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Δροσοπηγή Άρτας

Καταγραφή από τη Δροσοπηγή Άρτας της τελετής κατά την οποία ο ιερέας μεταβαίνει αμίλητος στον ετοιμοθάνατο για να τον μεταλάβει — γιατί αν δεν μεταλάβει πιστεύεται ότι θα βρυκολακιάσει.

1 Ιανουαρίου 1963Δροσοπηγή Άρτας
Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Οι Βρουκόλακες στην Νεάπολη Κοζάνης

Εκτενής καταγραφή από την Ανασελίτσα (Νεάπολη Κοζάνης) για τους βρουκόλακες: αίτια, σημάδια, τελετουργίες θεραπείας με δαυλί και βραστό κρασί, ο χορός στα σταυροδρόμια και το κάψιμο στο μνήμα.

1 Ιανουαρίου 1937Νεάπολη Κοζάνης
Παράδοση για τους βουρβουλλάκους και τις κλειδαρότρυπες στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι βουρβούλλακοι και οι κλειδαρότρυπες - Χίος

Παράδοση από τη Χίο για τους βουρβουλλάκους που μπαίνουν στα σπίτια από την κλειδαρότρυπα και για τον αφορισμένο που εξεθάφη πρησμένος, ανέστη στην εκκλησία και έγινε στάχτη μόλις τον συγχώρεσαν.

1 Ιανουαρίου 1926Καλαμωτή Χίου
Παράδοση για τους βουρβουλάκους στο Βενετικό της Χίου

Βρυκόλακες

Οι Βουρβούλακοι του Βενετικού Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους άδικους προεστούς που γίνονταν βουρβουλάκοι και τους έστελναν στο Βενετικό, όπου τους έβλεπαν οι ψαράδες κοπάδια-κοπάδια πάνω στο ξερόνησο.

1 Ιανουαρίου 1926Βενετικό Χίου
Παράδοση για τους βρυκόλακες Σαββατιανούς στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.

1 Ιανουαρίου 1926Γούνι Χίου

Άρθρα από την περιοχή «Αράχωβα»

Περισσότερα άρθρα

Η Αυτοκτονία του χωρικού - Μέντιουμ της Κοντοβάζαινας

Παράξενα Φαινόμενα

Η Αυτοκτονία του χωρικού - Μέντιουμ της Κοντοβάζαινας 1934

Ένας χωρικός από την Κοντοβάζαινα αυτοκτόνησε έπειτα από τηλεπαθητικά και διορατικά φαινόμενα. Ο Άγγελος Τανάγρας έδωσε επιστημονική εξήγηση.

5 Ιουλίου 1934Αρκαδία

Δράκοντες

Δράκοντες - Ορισμος Μελέτη Όρου Ν. Πολίτης

Αναλυτική μελέτη για τη λαϊκή αντίληψη των δρακόντων ως μεταμορφωμένων φιδιών με ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά και ερωτική συμπεριφορά.

Οι καλικάντζαροι και οι παραδόσεις που συνδέονται με τα παιδιά

Καλικάτζαροι

Δοξασίες για καλικάντζαρους - Μεσοχώρια

Η παράδοση από την περιοχή Μεσοχωρίων για τους καλικάντζαρους και τη σύνδεσή τους με τη συμπεριφορά των παιδιών.

1 Ιανουαρίου 2002Εύβοια
Εικόνα σχετική με τον βρικόλακα στους Καλλιανούς, Εύβοια

Βρυκόλακες

Καλλιανοι Εύβοια -Εξόντωση βρικόλακα

Διήγηση για την εξόντωση βρικόλακα στην περιοχή Καλλιανοί, Εύβοιας...

1 Ιανουαρίου 2002Εύβοια
Παράδοση για τους βουρβουλλάκους και τις κλειδαρότρυπες στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι βουρβούλλακοι και οι κλειδαρότρυπες - Χίος

Παράδοση από τη Χίο για τους βουρβουλλάκους που μπαίνουν στα σπίτια από την κλειδαρότρυπα και για τον αφορισμένο που εξεθάφη πρησμένος, ανέστη στην εκκλησία και έγινε στάχτη μόλις τον συγχώρεσαν.

1 Ιανουαρίου 1926Καλαμωτή Χίου