Λαογραφία · Βρυκόλακες

Βουρδόλακας - Αράχωβα

Νικόλαος Γ. Πολίτης · 1904

Λαϊκή αφήγηση για την εξόντωση βουρδόλακα στην Αράχωβα μέσω τελετουργικού με σαββατογεννημένο

Μια φορά, κάπου σκοτώθηκε ένας άνθρωπος κι έμεινε πολύν καιρό άταφος. Στο ύστερο τον βρήκαν και τον έθαψαν στο χωριό του. Μετά κάμποσον καιρό, παρατήρησαν οι χωριανοί πως τους έλειπαν τ' αυγά τους, οι κότες τους, τα κατσίκια τους, τα πρόβατά τους, και δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι συμβαίνει.

Όταν, μια φορά, πήγε ο παπάς νύχτα στην εκκλησιά και είδε πως έβγαινε ένας διάβολος από τον τάφο εκείνου του σκοτωμένου, και έμπαινε στ' αχούρια των ανθρώπων. Πήγε και μπρος στο σπίτι της χήρας και εφώναζε, απαράλλαχτα καθώς εφώναζε εκείνος όταν τον σκότωναν: «Αχ, ο δόλιος! Γιατί με σκοτώνετε; Κόσμο θα φάω!»

Ο παπάς τα μολόησε στους χωριανούς όλα όσα είδε κι άκουσε. Τότε σηκώνεται ένας γέρος και λέει στους χωριανούς: «Ο διάβολος που βγαίνει από τον τάφο δεν είναι άλλος κανένας, παρά κείνος ο σκοτωμένος που βουρδολάκιασε. Καθώς άρχισε να τρώει τ' αυγά μας και τα ζωντανά μας, ύστερα θα φάει και τους συγγενείς του, και στο τέλος όλους μας. Πρέπει το λοιπόν να τον χαλάσουμε. Ξέρετε πως οι βουρδόλακοι μένουν το Σαββάτο στον τάφο τους. Πρέπει λοιπόν, χωρίς άλλο, να βρούμε ένα σαββατογεννημένο και να του δείξομε τον τάφο του βουρδόλακα. Και κείνος θα μας ορμηνέψει τι να κάμουμε».

Οι χωριανοί έκαμαν καταπώς τούς είπε ο γέρος, βρήκαν ένα σαββατογεννημένο και του παράστησαν το πράμα. Και κείνος τους είπε: «Βράστε δύο κακκάβια ξίδι, πυρώστε ένα σουγλί στη φωτιά, και έχετε έτοιμα ένα τσικούρι, μερικά ακονισμένα μαχαίρια και μια καπότα. Το Σαββάτο, πριχού να 'βγει ο ήλιος, όλα αυτά θα τα πάμε στον τάφο του βουρδόλακα». Τα 'καμαν όλα αυτά.

Όταν έφτασαν στον τάφο, έπλυνε πρώτα ο σαββατογεννημένος το πρόσωπο και τα χέρια του με το ξίδι. Έπειτα πήρε την καπότα και τη στύλωσε αντίκρι στον τάφο, σ' ένα δέντρο, και την έβαλε έτσι, που φαινόταν σαν να ήταν άνθρωπος τυλιγμένος μέσα. Πήρε ύστερα και το τσικούρι κι άρχισε ν' ανοίγει τον τάφο. Και ο βουρδόλακας από μέσα από τη γη τ' άκουγε, κι εβογκούσε κι εφοβέριζε κι εφώναζε: «Ποιος είναι; Θα τον φάω!» Κι εκείνος του έλεγε: «Πρώτα να σε βγάλω όξω, και ύστερα φάε με».

Τον εξέχωσαν λοιπόν το βουρδόλακα. Ήτο μεγάλος, παχύς, κόκκινος κόκκινος, και με γουρλωμένα μάτια. Γυρίζει στο σαββατογεννημένο με θυμό και του λέει: «Ποιος μ' επρόδωσε;» «Κείνος για, που είν' ακουμπισμένος στο δέντρο» του λέει αυτός. Δεν απόσωσε το λόγο, κι η καπότα που ταν στο δέντρο στη στιγμή χάθηκε, γιατί ο βουρδόλακας τής έριξε από τη φωτιά του και την έκαψε.

Τότες αρπάζει ο σαββατογεννημένος το βουρδόλακα, του σκίζει το στήθος, βγάνει την καρδιά του, την τρυπά με το σουγλί και τη ρίχνει στο ένα από τα δυο καζάνια με το ξίδι που βράζανε. Τύστερα έχυσε το ξίδι στον τάφο, απάνω στο βουρδόλακα, έριξε μέσα το τσικούρι και όλα όσα μεταχειρίστηκε, και τον ξανάχωσε πάλι. Έπειτα έπλυνε τα χέρια του και έφυγε μαζί με τους άλλους. Από τότες ο τρισκατάρατος δεν ξαναφάνηκε.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Αράχωβα
Υπο-τοποθεσίες:Αράχωβα

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1904
Συγγραφέας άρθρου:Νικόλαος Γ. Πολίτης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Νικόλαος Γ. Πολίτης
    Τίτλος:Παραδόσεις (Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του) - Τόμος Α
    Έτος:1904
    Σελίδες:433-434

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Βρυκόλακες

Οι Ντεντέδες του Ισαάκιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των ντεντέδων (βρυκολάκων) του Ισαάκιου, με τρεις ιστορίες επιστροφής πεθαμένων συζύγων και μεθόδων εξόντωσής τους.

1 Ιανουαρίου 1971Έβρος

Βρυκόλακες

Βρυκόλακες στους Γιατράδες Έβρου

Παραδοσιακές πεποιθήσεις για την δημιουργία και εξόντωση βρυκολάκων στην Κορνοφωλιά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Βρυκόλακες

Φύλαξη νεκρού για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Γιατράδες Έβρου

Συνοπτική περιγραφή της τελετής φύλαξης νεκρού για την αποφυγή βρυκολακιάσματος στην Κορνοφωλιά του Έβρου.

Έβρος

Βρυκόλακες

Τρόπος αποφυγής βρυκολακιάσματος Βρυσικά Έβρου

Τρεις λαϊκές πρακτικές για την αποφυγή του βρυκολακιάσματος κατά τις νεκρώσιμες τελετές στα Βρυσικά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1967Έβρος

Βρυκόλακες

Μπαρούτι ως αποτρεπτικό Βρυκολακιάσματος - Δαδιά

Τελετουργικές πρακτικές για την αποφυγή του βρυκολακιάσματος και αντιμετώπιση αδιάλυτων σωμάτων στη Δαδιά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1967Έβρος

Βρυκόλακες

Η Κουμπούζαινα και οι Βρυκόλακες του Πράγγιου

Λαϊκές παραδόσεις για βρυκόλακες και επικίνδυνες τοποθεσίες στο Πράγγιο, συμπεριλαμβανομένης της Κουμπούζαινας και τελετουργιών επικοινωνίας με νεκρούς.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Άρθρα από την περιοχή «Αράχωβα»

Περισσότερα άρθρα

Παραδοσιακή εκκλησία στη Νιγρίτα, τόπος του Αγιασμού των Ζώων

Δαίμονες

ο Εξορκισμός του Κοπαδιού στη Νιγρίτα

Ανθρωπολογική καταγραφή ζωοεξορκιστικής τελετής στη Νιγρίτα Σερρών. Ο ιερέας, κρατώντας το χέρι του Αγίου Διονυσίου, ευλόγησε τα άρρωστα βοοειδή ένα-ένα με τα ονόματά τους, ενώ οι κάτοικοι αντιμετώπιζαν με σοβαρότητα και χιούμορ την τελετουργία.

1 Ιανουαρίου 1903Σέρρες
Παραδοσιακή εικόνα καλικάντζαρων γύρω από το μύλο

Καλικάτζαροι

Μύλος Καλικάντζαροι

Η ιστορία ενός ανθρώπου που συνάντησε καλικάντζαρους ενώ επέστρεφε από το μύλο.

1 Ιανουαρίου 2002Εύβοια

Ζουδιάρηδες - Γητευτές

Νεκροταφείο Παγώνδα Σάμου - Γητευτής Ξορκίζει Βρυκόλακες

Ιστορία γητευτή που εξορκίζει βρυκόλακες από το νεκροταφείο Παγώνδα με τελετουργικό τριών βοδιών.

Σάμος

Νεράιδες

Η καταστροφή υφασμάτων από Νεράιδες

Παράδοση στη Μανθυρέα Αρκαδίας: Πιστεύουν πως οι Νεράιδες προκαλούν βλάβες (σκισίματα, τρυπήματα) στα υφάσματα τις πρώτες μέρες του Αυγούστου.

1 Ιανουαρίου 1938Αρκαδία

Στοιχειά

Σκιές - Ήσκιοι

Ετυμολογική και λαογραφική ανάλυση του όρου «ἤσκιος» και των σχετικών εννοιών σκιάς/δαιμονικής επιρροής.