Λαογραφία · Στοιχειά

Το Απόγειο του Κατεβατού - Θρύλος Αραχώβας

Νικόλαος Γ. Πολίτης

Παραδοσιακή αφήγηση για το μυθικό στοιχείο του Κατεβατού και τις μάχες των καιρών στις κορυφές της Λιάκουρας.

Απεικόνιση του μυθικού Κατεβατού και των βουνών της Λιάκουρας

Ο Κατεβατός είναι γέρος με άσπρα μαλλιά και άγριος στην όψη. Το χειμώνα μάχεται με τ' άλλα στοιχεία στις κορυφές της Λιάκουρας. Όταν συγκρουστούν οι καιροί, το βουνό τρέμει, βογκάει και σκεπάζεται με χιόνια, αδυνατώντας να αντέξει την οργή των δαιμονικών δυνάμεων. Στο τέλος, ο Κατεβατός τους νικά όλους και αποκαθίσταται στο κρυστάλλινο παλάτι του. Η αναπνοή του μετατρέπεται στο τρομερό «απόγειο» που παγώνει ανθρώπους και ζώα, ειδικά κατά τον Μάρτιο.

Πριν εκατό χρόνια περίπου, ο μοναχός Γερόθεος από τη Μονή Οσίου Λουκά επεδίωξε να δει με τα μάτια του τη μάχη των στοιχείων και το φοβερό απόγειο. Προετοιμασμένος με προμήθειες, ανέβηκε στη Λιάκουρα το Νοέμβριο και εγκαταστάθηκε σε σπηλιά της ψηλότερης κορυφής, το Λικέρι. Έζησε εκεί μέχρι τα μέσα Μαρτίου, αλλά παρά τις προμήθειές του, τρομοκρατήθηκε από τις βροντές, τα κεραυνούς και τον ποδοβολητό των καιρών. Όταν έφτασε το Μαρτιάτικο απόγειο, έχασε τις δυνάμεις του και είδε τον Χάρο να τον περιμένει. Προλάβας, έγραψε στον τοίχο της σπηλιάς: «Είδα το πάλεμα των στοιχείων, είδα και το παλάτι, κι άλλο δεν εφοβήθηκα σαν του Μαρτιού τ' απόγειο». Μέχρι σήμερα διακρίνεται η καπνιά από τη φωτιά του δυστυχισμένου Γερόθεου.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Βοιωτία
Υπο-τοποθεσίες:Αράχωβα

Πηγές & Τεκμηρίωση

Συγγραφέας άρθρου:Νικόλαος Γ. Πολίτης
  • Νικόλαος Γ. Πολίτης - Παραδόσεις (Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του), Τόμος Α, 1904 (σελ. 105)

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Στοιχειά

Τα Στοιχειά και τα Οράματα θησαυρών στον Λαγό Έβρου

Σύντομη περιγραφή πεποιθήσεων για στοιχειωμένα σπίτια και ανακάλυψη θησαυρών μέσω ονείρων στον Λαγό του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Στοιχειά

Τα Στοιχεία του Πράγγιου

Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Στοιχειά

Τα Στοιχειά της Κυανής

Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Στοιχειά

Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου

Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Ο Χαραμαλλάς της Γεννήτρας Ρόδου

Θρύλος για το στοιχειό Χαραμαλλά στη Γεννήτρα Σιάνα Ρόδου, που μεταμορφωνόταν σε γάιδαρο, αγριόγατο ή τράγο και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Μέχρι σήμερα κανείς δεν περνά νύχτα από εκεί από φόβο.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Το Στοιχειό Καουκάκι στο Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Θρύλος για το στοιχειό Καουκάκι στο αρχαίο μοναστήρι του Σωτήρα πάνω από τα Μαρίτσα Ρόδου, που εμφανίζεται νύχτα και πειράζει τους ανθρώπους. Κανείς δεν τολμά να περάσει από εκεί μετά το ηλιοβασίλεμα.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Άρθρα από την περιοχή «Βοιωτία»

Περισσότερα άρθρα

Παραδοσιακή απεικόνιση των μοιρών στη Βελούσια Ευβοίας

Μοίρες

Οι Μοίρες στη Βελούσια - Εύβοια

Μια ιστορία από τη Βελούσια Ευβοίας για τις μοίρες και τη δύναμή τους να καθορίζουν τη μοίρα των ανθρώπων...

1 Ιανουαρίου 2002Εύβοια
Αναγέννηση μαγείας στην Αθήνα (1924)

Μαγεία - Τελετές

Αναγέννηση Μαγείας στην Αθήνα - 1924

Η υπόθεση της Όμορφης Εκκλησίας και ο τραυματισμός του χρηματομεσίτη Χατζηπαναγιώτη πυροδοτούν το ενδιαφέρον των Αθηναίων για τον πνευματισμό, τον υπνωτισμό και τις απόκρυφες επιστήμες.

6 Ιουλίου 1924Αττική

Στοιχειά

Περγάντα - Ορισμος και Σημασία

Αναφορά στη μεταφορική χρήση του όρου «Περγάντα» για δαίμονα της εργατικότητας και σύνδεση με ναυτικούς όρους.

1 Ιανουαρίου 1874

Βρυκόλακες

Οι Καταχανάδες της Ρόδου 1865

Αφήγηση του Charles Thomas Newton για καταχανάδες (βρυκόλακες) στη Ρόδο: Τελετουργία εξορκισμού με νεκρό πουκάμισο που σκίζεται για να απελευθερωθεί το κακό πνεύμα. Σημειώνει επίσης τη χρήση του όρου «βροκόλακο» στη Μυτιλήνη.

1 Ιανουαρίου 1865Ρόδος

Στοιχειά

Το στοιχειωμένο Κλαρί - Τρίκαλα

Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα δέντρα και τις συνέπειες της ανθρώπινης επαφής μαζί τους

Θεσσαλία