Περγάντα - Ορισμος και Σημασία
1874
Αναφορά στη μεταφορική χρήση του όρου «Περγάντα» για δαίμονα της εργατικότητας και σύνδεση με ναυτικούς όρους.

Κατὰ τον Γ. Κρέμον (στην αθηναϊκή εφημερίδα "Νέα Ελλάδι", αριθ. 56, 2 Νοεμβρίου 1874),
Ο B.Schmidt (Volksleben σελ.142) αναφέρει την αινιγματώδη έκφραση "Περγάντα", την οποία χρησιμοποιεί για να δηλώσει τη φιλόπονη και εργατική γυναίκα. Το όνομα αυτής της προστάτιδας δαίμονος της ταλασιουργίας (δηλαδή της επεξεργασίας του μαλλιού ή των ινών) έχει μεταφερθεί από το κοινό όνομα "περγαντί", το οποίο συναντάται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και σημαίνει ένα πολύκωπο καταδρομικό πλοιάριο. Αυτή η μεταφορική χρήση ονομάτων δείχνει την τάση για την ένωση ανθρώπινων ή θεϊκών χαρακτηριστικών με συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις, κάτι που ήταν κοινό στην ελληνική παράδοση και κουλτούρα.
Με αυτή την αναφορά, ο Κρέμον υπογραμμίζει την έννοια της μεταφορικής χρήσης ονομάτων που συνδέονται με την καθημερινή ζωή και τις πρακτικές της εποχής, προκειμένου να δηλώσουν χαρακτήρες ή δυνάμεις, είτε θετικές είτε αρνητικές
Λογοτεχνική διασκευή τέτοιων παραδόσεων βλέπε στον Παρνασσό, τ. [7’ σελ. 691 κ.ε.]( Πασσαγιάννη, "το ψωρόσπιτο").
Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού Ν. Γ. Πολίτης - Παραδόσεις Μερος Β 1904 - σελ 1102
Πηγές & Τεκμηρίωση
Αρχειακή καταγραφή
Αρχειακή καταγραφή:Νέα ΕλλάςΗμερομηνία:2 Νοεμβρίου 1874Έκδοση:56Βιβλιογραφική αναφορά
Τίτλος:VolkslebenΒιβλιογραφική αναφορά
Συγγραφέας:Νικόλαος ΠολίτηςΤίτλος:Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού - Παραδόσεις Μερος ΒΈτος:1904Σελίδες:1102Βιβλιογραφική αναφορά
Συγγραφέας:Επαμεινώνδα Ι. ΣταματιάδηςΤίτλος:Σαμιακά, τ. Ε’Σελίδες:398
Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Στοιχειά
Τα Στοιχειά και τα Οράματα θησαυρών στον Λαγό Έβρου
Σύντομη περιγραφή πεποιθήσεων για στοιχειωμένα σπίτια και ανακάλυψη θησαυρών μέσω ονείρων στον Λαγό του Έβρου.

Στοιχειά
Τα Στοιχεία του Πράγγιου
Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

Στοιχειά
Τα Στοιχειά της Κυανής
Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

Στοιχειά
Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου
Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

Στοιχειά
Ο Χαραμαλλάς της Γεννήτρας Ρόδου
Θρύλος για το στοιχειό Χαραμαλλά στη Γεννήτρα Σιάνα Ρόδου, που μεταμορφωνόταν σε γάιδαρο, αγριόγατο ή τράγο και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Μέχρι σήμερα κανείς δεν περνά νύχτα από εκεί από φόβο.

Στοιχειά
Το Στοιχειό Καουκάκι στο Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
Θρύλος για το στοιχειό Καουκάκι στο αρχαίο μοναστήρι του Σωτήρα πάνω από τα Μαρίτσα Ρόδου, που εμφανίζεται νύχτα και πειράζει τους ανθρώπους. Κανείς δεν τολμά να περάσει από εκεί μετά το ηλιοβασίλεμα.
Περισσότερα άρθρα

Νεράιδες
Οι Ανεραΐδες της Κύθνου
Λαϊκή αφήγηση για τις νεράιδες των Κόκκινων και τους διαβολικούς όμβρους των Κακκάβα στην Κύθνο

Βρυκόλακες
Ο Καταχανάς της Ανώπολης
Λαογραφική αφήγηση για Καταχανά (βρυκόλακα) στην Ανώπολη Κρήτης που πλάκωνε τους κατοίκους και άφησε έγκυο μια γυναίκα που τον μπέρδεψε με τον άνδρα της. Μετά την αποκάλυψη, εξετάστηκε και μεταφέρθηκε στη Σαντορίνη.

Στοιχειά
Το στοιχειό του παλικάριου - Λάμπεια Ηλείας
Λαϊκή αφήγηση για τη μάχη στοιχειών και την πρωτότυπη τακτική του ηρωικού πνεύματος

Πνευματισμός
Επικοινωνία με Νεκρούς - Πνευματισμός - Ψυχοφυσιολογία 1935 (Μέρος 1ο)
Άρθρο-μελέτη για το αν υπάρχει ζωή μετά θάνατον και αν είναι δυνατή η επικοινωνία με τους αποθανόντες, παρουσιάζοντας τα δύο «στρατόπεδα» ερευνητών: πνευματισμό και ψυχοφυσιολογία.

Στοιχειά
Βαθύ Σάμου - Κατοικία Στοιχειού Μουριά
Κατοικία στοιχειού στο Βαθύ Σάμου μέσα σε μουριά..