Λαογραφία · Στοιχειά

Περγάντα - Ορισμος και Σημασία

1874

Αναφορά στη μεταφορική χρήση του όρου «Περγάντα» για δαίμονα της εργατικότητας και σύνδεση με ναυτικούς όρους.

Κατὰ τον Γ. Κρέμον (στην αθηναϊκή εφημερίδα "Νέα Ελλάδι", αριθ. 56, 2 Νοεμβρίου 1874),

Ο B.Schmidt (Volksleben σελ.142) αναφέρει την αινιγματώδη έκφραση "Περγάντα", την οποία χρησιμοποιεί για να δηλώσει τη φιλόπονη και εργατική γυναίκα. Το όνομα αυτής της προστάτιδας δαίμονος της ταλασιουργίας (δηλαδή της επεξεργασίας του μαλλιού ή των ινών) έχει μεταφερθεί από το κοινό όνομα "περγαντί", το οποίο συναντάται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και σημαίνει ένα πολύκωπο καταδρομικό πλοιάριο. Αυτή η μεταφορική χρήση ονομάτων δείχνει την τάση για την ένωση ανθρώπινων ή θεϊκών χαρακτηριστικών με συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις, κάτι που ήταν κοινό στην ελληνική παράδοση και κουλτούρα.

Με αυτή την αναφορά, ο Κρέμον υπογραμμίζει την έννοια της μεταφορικής χρήσης ονομάτων που συνδέονται με την καθημερινή ζωή και τις πρακτικές της εποχής, προκειμένου να δηλώσουν χαρακτήρες ή δυνάμεις, είτε θετικές είτε αρνητικές

Λογοτεχνική διασκευή τέτοιων παραδόσεων βλέπε στον Παρνασσό, τ. [7’ σελ. 691 κ.ε.]( Πασσαγιάννη, "το ψωρόσπιτο").

Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού Ν. Γ. Πολίτης - Παραδόσεις Μερος Β 1904 - σελ 1102

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1874
  • Αρχειακή καταγραφή

    Αρχειακή καταγραφή:Νέα Ελλάς
    Ημερομηνία:2 Νοεμβρίου 1874
    Έκδοση:56
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Τίτλος:Volksleben
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Νικόλαος Πολίτης
    Τίτλος:Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού - Παραδόσεις Μερος Β
    Έτος:1904
    Σελίδες:1102
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Επαμεινώνδα Ι. Σταματιάδης
    Τίτλος:Σαμιακά, τ. Ε’
    Σελίδες:398

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Στοιχειά

Τα Στοιχειά και τα Οράματα θησαυρών στον Λαγό Έβρου

Σύντομη περιγραφή πεποιθήσεων για στοιχειωμένα σπίτια και ανακάλυψη θησαυρών μέσω ονείρων στον Λαγό του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Στοιχειά

Τα Στοιχεία του Πράγγιου

Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Στοιχειά

Τα Στοιχειά της Κυανής

Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Στοιχειά

Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου

Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Ο Χαραμαλλάς της Γεννήτρας Ρόδου

Θρύλος για το στοιχειό Χαραμαλλά στη Γεννήτρα Σιάνα Ρόδου, που μεταμορφωνόταν σε γάιδαρο, αγριόγατο ή τράγο και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Μέχρι σήμερα κανείς δεν περνά νύχτα από εκεί από φόβο.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Το Στοιχειό Καουκάκι στο Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Θρύλος για το στοιχειό Καουκάκι στο αρχαίο μοναστήρι του Σωτήρα πάνω από τα Μαρίτσα Ρόδου, που εμφανίζεται νύχτα και πειράζει τους ανθρώπους. Κανείς δεν τολμά να περάσει από εκεί μετά το ηλιοβασίλεμα.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Περισσότερα άρθρα

Νεράιδες

Οι Ανεραΐδες της Κύθνου

Λαϊκή αφήγηση για τις νεράιδες των Κόκκινων και τους διαβολικούς όμβρους των Κακκάβα στην Κύθνο

1 Ιανουαρίου 1904Κύθνος
Ανώπολη Κρήτης, τόπος του περιστατικού με τον Καταχανά

Βρυκόλακες

Ο Καταχανάς της Ανώπολης

Λαογραφική αφήγηση για Καταχανά (βρυκόλακα) στην Ανώπολη Κρήτης που πλάκωνε τους κατοίκους και άφησε έγκυο μια γυναίκα που τον μπέρδεψε με τον άνδρα της. Μετά την αποκάλυψη, εξετάστηκε και μεταφέρθηκε στη Σαντορίνη.

1 Ιανουαρίου 1837Κρήτη

Στοιχειά

Το στοιχειό του παλικάριου - Λάμπεια Ηλείας

Λαϊκή αφήγηση για τη μάχη στοιχειών και την πρωτότυπη τακτική του ηρωικού πνεύματος

Ηλεία
Επικοινωνία με Νεκρούς - Πνευματισμός - Ψυχοφυσιολογία (1935)

Πνευματισμός

Επικοινωνία με Νεκρούς - Πνευματισμός - Ψυχοφυσιολογία 1935 (Μέρος 1ο)

Άρθρο-μελέτη για το αν υπάρχει ζωή μετά θάνατον και αν είναι δυνατή η επικοινωνία με τους αποθανόντες, παρουσιάζοντας τα δύο «στρατόπεδα» ερευνητών: πνευματισμό και ψυχοφυσιολογία.

21 Ιανουαρίου 1935Αττική

Στοιχειά

Βαθύ Σάμου - Κατοικία Στοιχειού Μουριά

Κατοικία στοιχειού στο Βαθύ Σάμου μέσα σε μουριά..

Σάμος