Λαογραφία · Βρυκόλακες

Ο Κούβελος - Μήλος

Νικόλαος Γ. Πολίτης · 1904

Λαϊκή αφήγηση για τον βρικόλακα Κούβελο και την απαιτητική διαδικασία εξόντωσής του που απασχόλησε τη Μήλο

Όταν ένας ψυχομαχά, αν βλαστημήσει τον εαυτό του ή άλλος οχτρός του τον βλαστημήσει εκείνη την ώρα, αυτός ο βλαστημισμένος, σαν πεθάνει, βρουκολακιάζει. Το σώμα του δεν μπορεί να το λιώσει η γης, και αυτός γυρίζει τη νύχτα και πνίγει ανθρώπους και ζώα. Και δεν είναι μόνο αυτό το κακό: όσο δε βρίσκει ησυχία στον 'Αδη αυτός που με τη βλαστήμια παράδωκε τον εαυτό του στο διάβολο, το χωριό του, που τον έθαψαν, υποφέρει πολλές άλλες συφορές. Έρχονται αρρώστιες και θανατικό, τα σπαρτά καταστρέφονται, τα άνθη τα τρώει το σκουλήκι, πέφτει ψόφος στα γιδοπρόβατα, και τα σκυλιά γυρίζουν κοπάδια κοπάδια τους δρόμους και ουρλιάζουν.

Το κακό δεν περνάει αν, με ευχές, δε λιώσει ο νεκρός στον τάφο του. Ένας παπάς μονάχα, δεν έχει καμία δύναμη σ' αυτή την περίσταση. Πρέπει να έρθει δεσπότης, να κάμει συλλείτουργο με δώδεκα παπάδες, να γονατίσει στον τάφο του βουρκόλακα και εκεί να ειπεί τις ευχές. Και τότε λιώνει το σώμα του βουρκόλακα και δεν κάνει πλέον κανένα κακό. Πολλοί βεβαιώνουν πως, τη στιγμή που έλεγε ο δεσπότης γονατιστός τις ευκές, άκουσαν να τρίζουν μες στον τάφο τα κόκαλα του βουρκόλακα, που λύνονταν απ' τους αρμούς.

Ένας κάποιος Κούβελος, πάει πολύς καιρός, εβουρκολάκιασε γιατί, την ώρα του θανάτου, εβλαστήμησε τον εαυτό του. Σαν επέθανε, ο Κούβελος εγύριζε μέρα και νύχτα τα χωράφια και τη χώρα, και έπνιγε ή εσπάραζε ανθρώπους και ζωντανά. Μια βραδιά, ο αδερφός του Κούβελου επλάγιασε γερός, χωρίς να έχει τίποτα, και το πρωί τον βρήκαν πειθαμένο στο κρεβάτι του. Από κάτι μελανιάσματα στο λαιμό του ενόησαν πως τον έπνιξε με τα δάχτυλά του ο Κούβελος. Πολλά μωρά παιδιά πέθαιναν άξαφνα, γκαστρωμένες γυναίκες απόβαλναν, κοπάδια γιδοπρόβατα βρέθηκαν ψόφια πέρα και πέρα. Εκάλεσαν το δεσπότη, μα και αυτού οι ευχές δεν έκαμαν τίποτα.

Τότες ένας γέρος τούς ορμήνεψε να ξεχώσουν το σώμα του Κούβελου, να το σκίσουν, να του βγάλουν την καρδιά του, να την κάψουν, και τη στάχτη της να τη σκορπίσουν στους τέσσερες ανέμους. Και το σώμα του να το βάλουν σ' ένα σακί και να το ρίξουν στ' ανοιχτό πέλαγο. Πήγαν λοιπόν και τον εξέθαψαν. Ήτο φοβερός, μαύρος, με νύχια μια πιθαμή και βαμμένα στο αίμα. Τα μαλλιά του ήταν μακριά και τα γένια του άγρια. Τον έσκισαν καθώς τους είπε ο γέρος, έβγαλαν την καρδιά του και την έκαψαν, και το σώμα το 'βαλαν σε σακί και το φόρτωσαν σ' ένα καράβι. ΄Αμα βγήκε το καράβι στ' ανοιχτά, το 'ριξε στη θάλασσα. Αλλά σηκώθη μία φουρτούνα φοβερή και τόση θαλασσοταραχή έγινε, που κιντύνεψε να πνιγεί το καράβι. Από τότες δεν εφάνη πλέον ο βουρκόλακας. Και μόνο οι γυναίκες, για να φοβίσουν τα παιδιά τους, λεν καμιά φορά πως έρχεται ο Κούβελος να τα πάρει.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Μήλος
Υπο-τοποθεσίες:Μήλος

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1904
Συγγραφέας άρθρου:Νικόλαος Γ. Πολίτης
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Νικόλαος Γ. Πολίτης
    Τίτλος:Παραδόσεις (Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του) - Τόμος Α
    Έτος:1904
    Σελίδες:432 - 433

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Πρόληψη για αποφυγή βρυκολακιάσματος λεχώνας - Ρόδος

Λαογραφική μαρτυρία από τη Ρόδο: αν πεθάνει λεχώνα πριν ασαραντωθεί, της δένουν βάτο γύρω στη μέση ώστε να μπλέξει στα αγκάθια και να μην ενοχλεί τους ζωντανούς.

1 Ιανουαρίου 1963Ρόδος
Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Τελετή για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Δροσοπηγή Άρτας

Καταγραφή από τη Δροσοπηγή Άρτας της τελετής κατά την οποία ο ιερέας μεταβαίνει αμίλητος στον ετοιμοθάνατο για να τον μεταλάβει — γιατί αν δεν μεταλάβει πιστεύεται ότι θα βρυκολακιάσει.

1 Ιανουαρίου 1963Δροσοπηγή Άρτας
Χωρίς εικόνα

Βρυκόλακες

Οι Βρουκόλακες στην Νεάπολη Κοζάνης

Εκτενής καταγραφή από την Ανασελίτσα (Νεάπολη Κοζάνης) για τους βρουκόλακες: αίτια, σημάδια, τελετουργίες θεραπείας με δαυλί και βραστό κρασί, ο χορός στα σταυροδρόμια και το κάψιμο στο μνήμα.

1 Ιανουαρίου 1937Νεάπολη Κοζάνης
Παράδοση για τους βουρβουλλάκους και τις κλειδαρότρυπες στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι βουρβούλλακοι και οι κλειδαρότρυπες - Χίος

Παράδοση από τη Χίο για τους βουρβουλλάκους που μπαίνουν στα σπίτια από την κλειδαρότρυπα και για τον αφορισμένο που εξεθάφη πρησμένος, ανέστη στην εκκλησία και έγινε στάχτη μόλις τον συγχώρεσαν.

1 Ιανουαρίου 1926Καλαμωτή Χίου
Παράδοση για τους βουρβουλάκους στο Βενετικό της Χίου

Βρυκόλακες

Οι Βουρβούλακοι του Βενετικού Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους άδικους προεστούς που γίνονταν βουρβουλάκοι και τους έστελναν στο Βενετικό, όπου τους έβλεπαν οι ψαράδες κοπάδια-κοπάδια πάνω στο ξερόνησο.

1 Ιανουαρίου 1926Βενετικό Χίου
Παράδοση για τους βρυκόλακες Σαββατιανούς στη Χίο

Βρυκόλακες

Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.

1 Ιανουαρίου 1926Γούνι Χίου

Άρθρα από την περιοχή «Μήλος»

Περισσότερα άρθρα

Καλικάτζαροι

Οι Κάοι της Ρόδου

Θρύλος για τους Κάους (καλικάντζαρους) της Ρόδου. Ο παπάς Παπαγιάννης από τον Μονόλιθο πιάστηκε με έναν Κάο, τον θεράπευσε με μόλυβδο και σίδερο, και ως ευχαριστότητα έλαβε πιθάρι μέλι που ονομάζεται «Του Κάου το πιθάρι».

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Δράκοντες

Ο δράκος της Κουμαριάς

Δραματική λαϊκή αφήγηση για τον μυθικό δράκο της Κουμαριάς και την τραγική του συνάντηση με ανθρώπους

1 Ιανουαρίου 1904Βοιωτία

Δαίμονες

Τα Ζουζούλια του Διδυμότειχου

Ιστορία αγρότη που αντιμετώπισε ζουζούλια σε βρύση και προστατεύτηκε θυμωμένος τη συμβουλή της γιαγιάς του.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Καλικάτζαροι

Οι Καλισπούσηδες της Σάμου

Πληροφορίες για τους καλισπούσηδες της Σάμου - στοιχεία που τιμωρούν βλάσφημους κοντά σε υδάτινες πηγές.

Σάμος

Βρυκόλακες

Βουρδόλακας - Αράχωβα

Λαϊκή αφήγηση για την εξόντωση βουρδόλακα στην Αράχωβα μέσω τελετουργικού με σαββατογεννημένο

1 Ιανουαρίου 1904Αράχωβα