Σκιές - Ήσκιοι
Ετυμολογική και λαογραφική ανάλυση του όρου «ἤσκιος» και των σχετικών εννοιών σκιάς/δαιμονικής επιρροής.

Η λέξη "δερίον" (θηρίον) χρησιμοποιείται, μερικές φορές, για να αναφέρεται στο στοιχείο, ειδικά όταν μιλάμε για ποτάμι, και έχει μια σύνδεση με τα στοιχεία της φύσης, όπως τα ποτάμια ή τα ζώα, που θεωρούνται συχνά μυθολογικά ή μεταφυσικά "θηρία."
Η χρήση του όρου "ἤσκιος" είναι πιο διαδεδομένη, καθώς έχει ευρύτερη έννοια και περιλαμβάνει το "σκοτάδι" ή "σκιά". Η λέξη "ἤσκιος" συνδέεται με την αρχαία έννοια της σκιάς και την αναφορά στον νυκτερινό φάσμα, δηλαδή το φαινόμενο του σκότους ή του φαντάσματος. Είναι επίσης ένας κοινός όρος στην αρχαία Ελλάδα και χρησιμοποιείται με την έννοια της "σκιάς" ή του "σκοτεινού". Η λέξη "σκία" ή "ἤσκιος" συνδέεται με το φαινόμενο του σκότους και τις μεταφυσικές παραστάσεις του, όπως τις αντιλήψεις για τη νύχτα, τα φαντάσματα και τις δυνάμεις της φύσης.
Επιπλέον, το ρήμα "ἡσκιώνομαι" προκύπτει από το "ἤσκιος" και έχει την έννοια του να υποστεί κάποια επίδραση από το σκοτάδι ή το στοιχείο της σκιάς. Εδώ μπορεί να σημαίνει "πάσχω λόγω επιρροής δαίμονα", δηλαδή όταν κάποιος επηρεάζεται ή καταλαμβάνεται από κάποια μεταφυσική δύναμη, ή ακόμη και "νοσῶ", αναφερόμενος σε ένα είδος σωματικής ή ψυχικής ασθένειας, που σχετίζεται με την επίδραση του σκοταδιού ή της σκιάς.
Η έννοια αυτή της "σκιάς" και της επίδρασης της στον άνθρωπο είναι βαθιά ριζωμένη στην αρχαία ελληνική σκέψη, καθώς η σκιά θεωρείται ότι συνδέεται με τα μυστήρια της φύσης και του κόσμου των πνευμάτων, συχνά χρησιμοποιούμενη ως ένα σύμβολο των δυνάμεων του κακού ή της αόρατης επίδρασης που μπορεί να ασκείται πάνω στον άνθρωπο.
Η λέξη "ἤσκιος" (σκιερός) χρησιμοποιείται για να δηλώσει τη σκιά ή το σκότος, και αναφέρεται επίσης σε κάτι που προκαλεί αρνητική ή δαιμονική επιρροή. Μερικές φορές, χρησιμοποιείται ως συνώνυμο του "στοιχείου", ιδιαίτερα όταν αναφέρεται σε έναν ποταμό. Η λέξη "ἤσκιος" συνδέεται με την αρχαία έννοια της σκιάς που έχει αρσενικό γένος και σχετίζεται με τον ήλιο.
Η λέξη "ἤσκιος" αναφέρεται σε ένα φαινόμενο που έχει δύο βασικές σημασίες. Από τη μία, σημαίνει τη σκιά ή το νυχτερινό φάσμα, και από την άλλη, δηλώνει την αρνητική επιρροή που προκαλεί η παρουσία ενός δαίμονα. Αυτή η έννοια της σκιάς είναι κοινή σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και χρησιμοποιείται για να περιγράψει τόσο τη φυσική σκιά όσο και τις μεταφυσικές συνέπειες της δαιμονικής παρουσίας.
Η λέξη "ἤσκιος" μπορεί επίσης να αναφέρεται σε μια ασθένεια που προκαλείται από δαιμονική επιρροή, όπως μια νόσος των αιγών. Επίσης, χρησιμοποιείται για να περιγράψει την όψη ενός ανθρώπου, δηλαδή την εξωτερική του εμφάνιση, που αντανακλά την εσωτερική του κατάσταση. Όταν λέμε "έχει καλό ἤσκιον", εννοούμε ότι η εμφάνιση του ατόμου δείχνει ευχάριστη ή θετική διάθεση, ενώ το "κακό ἤσκιον" αναφέρεται σε δυσμενή ή αρνητική διάθεση.
Το ρήμα "σκιάζω" έχει την αρχική σημασία του να δημιουργείς σκιά, αλλά χρησιμοποιείται επίσης με την έννοια του "φοβίζω", δηλαδή να προκαλείς φόβο ή ανησυχία. Έτσι, η σκιά μπορεί να έχει και μια αρνητική ή τρομακτική διάσταση, που σχετίζεται με δαιμονικές ή καταστροφικές δυνάμεις.
Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού Ν. Γ. Πολίτης - Παραδόσεις Μερος Β 1904 - σελ 1065
Πηγές & Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφική αναφορά
Συγγραφέας:Νικόλαος ΠολίτηςΤίτλος:Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού - Παραδόσεις Μερος ΒΈτος:1904Σελίδες:1065
Περισσότερα από την ίδια ενότητα
Στοιχειά
Οι Λαφροστοιχειώτες και τα Στοιχειά της Ρόδου
Καταγραφή από τη Ρόδο για τα στοιχειά που αποκαλούνται «Αναράδες» και κατοικούν σε ερείπια, δέντρα και ποταμούς, και για τους «λαφροστοιχειώτες» — ανθρώπους που λένε πως τα έχουν δει.

Στοιχειά
Τα Στοιχειά και τα Οράματα θησαυρών στον Λαγό Έβρου
Σύντομη περιγραφή πεποιθήσεων για στοιχειωμένα σπίτια και ανακάλυψη θησαυρών μέσω ονείρων στον Λαγό του Έβρου.

Στοιχειά
Τα Στοιχεία του Πράγγιου
Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

Στοιχειά
Τα Στοιχειά της Κυανής
Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

Στοιχειά
Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου
Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

Στοιχειά
Ο Χαραμαλλάς της Γεννήτρας Ρόδου
Θρύλος για το στοιχειό Χαραμαλλά στη Γεννήτρα Σιάνα Ρόδου, που μεταμορφωνόταν σε γάιδαρο, αγριόγατο ή τράγο και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Μέχρι σήμερα κανείς δεν περνά νύχτα από εκεί από φόβο.
Περισσότερα άρθρα

Δράκοντες
Οι Δράκοι στον Άγιο Ισίδωρο Ρόδου
Θρύλος για πέτρα με δαχτυλιές δράκων στον Άγιο Ισίδωρο Ρόδου (Ατρειά), όπου δράκοι δοκιμάζονταν σε ανδρεία. Όποιος κούναγε την πέτρα γινόταν αρχηγός τους.

Καλικάτζαροι
Οι Λυκοκατζαραίοι της Αρκαδίας
Λαϊκή αφήγηση για τους μυθικούς λυκοκατζαραίους και την αιώνια προσπάθειά τους να καταρρίψουν το δέντρο του κόσμου

Δαίμονες
Τα Σαγανάκια του Ξυλόκαστρου
Λαϊκή δοξασία για τις καταχθόνιες δυνάμεις των σαγανάκιων και τη μαγεία της κατάρας

Λίμνες-Ποταμοι
Ποταμός Λούρος- ο Μύθος του Ηταυρου
Παρόμοια διηγούνται για το ίδιο φαινόμενο και οι Ηπειρώτες στον ποταμό Λούρο και Αμβρακικό κόλπο σύμφωνα με αναφορές του ΜΗ. Μανίκα.

Στοιχειά
Πόλεμος Στοιχειών στην Καστανιά
Λαογραφική παράδοση για τη σχέση μεταξύ μαζικών θανάτων και ηττημένων στοιχειών. Όταν ένα στοιχειό ηττάται σε μάχη στα χωριατικά όρια, πεθαίνουν πολλοί στο χωριό του. Αναφέρεται μάχη μεταξύ Σιλπιζιώτικου (Σελπζα) και Αρτοτίβα (σημερινό Αχλαδόκαστρο).