Η Ανεμοσπλάδα και ο Αλέξανδρος
George Frederick Abbott · 1903
Στην περιοχή της Μεσολακκιάς Σερρών, ο ανεμοστρόβιλος ονομάζεται «ανεμοσπλάδα» και συνοδεύεται από την επωδή: «Ζῇ, ζῇ καὶ βασιλεύει ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος». Η φιλολογική ανάλυση του όρου συνδέει τον άνεμο με την αρχαία έννοια της σκόνης (σποδός).
Στην περιοχή της Λιακκοβικιάς, ο ανεμοστρόβιλος αποκαλείται ανεμοσπλάδα, και κατά τη διάρκειά του οι κάτοικοι συνηθίζουν να ψιθυρίζουν την εξής παράξενη επωδή: «Ζῇ, ζῇ καὶ βασιλεύει ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος».
Ο όρος αυτός φαίνεται να είναι σύνθετος, από τη λέξη ἄνεμος (άνεμος) και είτε σπιλάς είτε σπληδός — ή πιο σωστά σποδός, δηλαδή στάχτη ή, καλύτερα, σκόνη, όπως αναφέρεται στον Ηρόδοτο (IV.172): τῆς χαμᾶθεν σποδοῦ, δηλαδή «σκόνη απ’ το έδαφος»
Τοποθεσία
Πηγές & Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφική αναφορά
Συγγραφέας:George Frederick AbbottΤίτλος:Macedonian FolkloreΈτος:1903Σελίδες:250-251
Περισσότερα από την ίδια ενότητα
Αερικά
Τα Αερικά της Φωτιάς - Ισαάκιο
Προσωπική μαρτυρία για την παρατήρηση μυστηριώδους φωτιάς χωρίς καπνό κοντά στο Ισαάκιο του Έβρου το 1935.
Αερικά
Η κατσίκα αερικό και ο Στραβοσνίχης
Ιστορία από τη Γαλάτιστα Χαλκιδικής για χωρικό που παραμορφώθηκε από κατσίκα-αερικό. Ο Στραβοσνίχης κέρδισε το παρατσούκλι του όταν προσπάθησε να κουβαλήσει φαντασματική κατσίκα που εξαφανίστηκε στον αέρα, αφήνοντάς του μόνιμη σωματική βλάβη.
Αερικά
Το Αερικό στα Γιαννιτσά
Ιστορία καραβανιού που αντιμετώπισε φαντασματικό παρδαλό σκυλί στα Γιαννιτσά. Το όντα πείραζε τα μουλάρια, γινόταν αέρας όταν πλησιαζόταν και εξαφανίστηκε στον Αξιό ποταμό, χαρακτηριστικό παράδειγμα μακεδονικού «Αερικού».
Αερικά
Τα Αερικά της Νιγρίτας
Η πεποίθηση κατοίκων της Νιγρίτας ότι οι χρόνιες ασθένειες προκαλούνται από τα «Αερικά» (Πνεύματα του Αέρα). Ανθρωπολογική καταγραφή συζήτησης με ηλικιωμένη που απορρίπτει την ιατρική θεραπεία για τον χρόνιο πυρετό της, αποδίδοντας τον στα υπερφυσικά όντα.
Αερικά
Ραπταίοι Εύβοιας -Ο Λύκος των Αερικών τα Μεσάνυχτα
Λαογραφική αφήγηση για τον 'Λύκο' των αερικών, που εμφανίζεται τα μεσάνυχτα, από τους Ραπταίους Ευβοίας.
Άρθρα από την περιοχή «Σέρρες»
Αερικά
Τα Αερικά της Νιγρίτας
Η πεποίθηση κατοίκων της Νιγρίτας ότι οι χρόνιες ασθένειες προκαλούνται από τα «Αερικά» (Πνεύματα του Αέρα). Ανθρωπολογική καταγραφή συζήτησης με ηλικιωμένη που απορρίπτει την ιατρική θεραπεία για τον χρόνιο πυρετό της, αποδίδοντας τον στα υπερφυσικά όντα.
Δαίμονες
ο Εξορκισμός του Κοπαδιού στη Νιγρίτα
Ανθρωπολογική καταγραφή ζωοεξορκιστικής τελετής στη Νιγρίτα Σερρών. Ο ιερέας, κρατώντας το χέρι του Αγίου Διονυσίου, ευλόγησε τα άρρωστα βοοειδή ένα-ένα με τα ονόματά τους, ενώ οι κάτοικοι αντιμετώπιζαν με σοβαρότητα και χιούμορ την τελετουργία.
Ζουδιάρηδες - Γητευτές
o Σαββατιανός στα Λακοβίκια
Παράδοση από τη Μεσολακκιά Σερρών για τον Σαββατιανό (γεννημένο Σάββατο) και το προστατευτικό του σκυλάκι που του προσδίδει θάρρος απέναντι στους βρυκόλακες και του χορηγεί αορατότητα, ορατή μόνο στο σκυλί.
Βρυκόλακες
Έθιμο για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Μεσολάκια
Παραδοσιακό έθιμο στη Μεσολακκιά Σερρών για αποτροπή βρυκολακιάσματος: Απαγόρευση πρόσβασης γάτας σε δωμάτιο με νεκρό, λόγω πιθανότητας μεταμόρφωσης σε βρυκόλακα αν πηδήξει πάνω του.
Περισσότερα άρθρα
Βρυκόλακες
Οι Καταχανάδες της Ρόδου 1865
Αφήγηση του Charles Thomas Newton για καταχανάδες (βρυκόλακες) στη Ρόδο: Τελετουργία εξορκισμού με νεκρό πουκάμισο που σκίζεται για να απελευθερωθεί το κακό πνεύμα. Σημειώνει επίσης τη χρήση του όρου «βροκόλακο» στη Μυτιλήνη.
Στοιχειά
Τα χαμένα Πράματα - Ζάκυνθος
Λαϊκή αφήγηση για μυστηριώδεις απώλειες αντικειμένων και τη δράση οικιακών δαιμονίων
Στοιχειά
Το Στοιχειό Καουκάκι στο Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
Θρύλος για το στοιχειό Καουκάκι στο αρχαίο μοναστήρι του Σωτήρα πάνω από τα Μαρίτσα Ρόδου, που εμφανίζεται νύχτα και πειράζει τους ανθρώπους. Κανείς δεν τολμά να περάσει από εκεί μετά το ηλιοβασίλεμα.
Φαντάσματα
Τα Φαντάσματα του Πράγγιου
Παραδόσεις για φαντάσματα στο Πράγγι Έβρου: Στοιχειωμένα σπίτια, δρόμοι και φυσικοί χώροι, μεθόδους προστασίας (πέτρες) και τον φόβο της «καΐκιας ώρας».
Δράκοντες
Οι Δράκοι στον Άγιο Ισίδωρο Ρόδου
Θρύλος για πέτρα με δαχτυλιές δράκων στον Άγιο Ισίδωρο Ρόδου (Ατρειά), όπου δράκοι δοκιμάζονταν σε ανδρεία. Όποιος κούναγε την πέτρα γινόταν αρχηγός τους.