hauntedΑρχείο
Λαογραφία · Γίγαντες

Οι Σαραντάπηχοι Γίγαντες της Κρήτης

στις κρητικές παραδόσεις, πέρα από την καταστροφή τους μέσω του κατακλυσμού, είναι και το ίδιο το όνομα των γιγάντων: Σαραντάπηχοι...

Η εξολόθρευση των Σαραντάπηχων μέσω του κατακλυσμού φαίνεται να αποτελεί αντήχηση της εβραϊκής αφήγησης για τον κατακλυσμό, στην οποία, στη Γένεση (κεφ. Στ΄, 4), προηγείται η αναφορά στους γίγαντες που γεννήθηκαν από την ένωση των γιων του Θεού με τις κόρες των ανθρώπων.

Ο θάνατος των Σαραντάπηχων από πτώση αναφέρεται επίσης σε βουλγαρικές παραδόσεις. Σύμφωνα με αυτές, οι πρώτοι άνθρωποι που έπλασε ο Θεός ήταν σαν γίγαντες – πολύ ψηλοί και δυνατοί – αλλά σε κάθε τους πράξη αποτύγχαναν, έπεφταν και έσπαγαν τη ραχοκοκαλιά τους, κι έτσι δεν μπορούσαν πια να σηκωθούν.

Το ιδιαίτερο στις κρητικές παραδόσεις, πέρα από την καταστροφή τους μέσω του κατακλυσμού, είναι και το ίδιο το όνομα των γιγάντων: Σαραντάπηχοι. Ο Ράβδην (Études Crétoises, τ. Ι, σελ. 212) παρατήρησε την ομοιότητα του ονόματος αυτού με το προσωνύμιο του Βάβδελ, εγγονού του Σαρακηνού κατακτητή της Κρήτης, Τεσσαρακοντάπηχυς. Όμως αυτό το προσωνύμιο εσφαλμένα νόμισε ο Άγγλος περιηγητής ότι ανήκε στον Βάβδελ, ενώ στην πραγματικότητα ανήκε στον Έλληνα στρατηγό Κωνσταντίνο τον Σαραντάπηχο, που τον νίκησε στην Πελοπόννησο. Ο αριθμός στο πρώτο συνθετικό του ονόματος δεν δηλώνει κάτι ακριβές και συγκεκριμένο, αλλά μάλλον το «πολύ». Όπως λέμε «Σαρανταπόταμος» για ποτάμι

Λεγόταν πως οι Αλωάδες έδεσαν τον Άρη (Στέφανος Βυζάντιος, λήμμα «Βίενγος»). Στην Κρήτη, μάλιστα, υπήρχε μια ηφαιστειώδης τοποθεσία που ονομαζόταν «Πεδία του Ώτου» (κατά τον Δαλούστιο. Εκεί, κατά την εποχή των αυτοκρατόρων, βρέθηκαν οστά γίγαντα και υποτέθηκε πως ανήκαν είτε στον Ώτο είτε στον Ωρίωνα.Από αυτό είναι πιθανό ότι στην παράδοση για τον τάφο του Σαραντάπηχου, κοντά στη Βιάννο, υποβόσκει μια ανάμνηση των αρχαίων κρητικών μύθων για τους Αλωάδες.Ο ίδιος ο Ραβδηνί αναφέρει ότι, σύμφωνα με μαρτυρίες παλαιότερων περιηγητών, υπήρχε στην Κρήτη μια πόλη με το όνομα Σαραντόπολις — πιθανόν κοντά στη Σητεία — για την οποία πιστευόταν πως παλιά κατοικούνταν από Γίγαντες.

Όμως, ούτε στη Σητεία ούτε αλλού στην Κρήτη υπάρχει σήμερα πόλη ή χωριό με το όνομα Σαραντόπολις· μόνο στη Σητεία υπάρχει μια τοποθεσία που ονομάζεται «Σαραντάπηχο», όπου λέγεται ότι βρίσκεται ο τάφος ενός Σαραντάπηχου (βλ. αριθ. 195).

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή
Κρήτη

Πηγές & Τεκμηρίωση

Συγγραφέας άρθρουΝικόλαος Πολίτης
  • Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού Ν. Γ. Πολίτης - Παραδόσεις Μερος Β 1904 - σελ 751

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Άρθρα από την περιοχή «{mainArea}»

Περισσότερα άρθρα

Στοιχειά · 1910

Πόλεμος Στοιχειών στην Καστανιά

Λαογραφική παράδοση για πόλεμο στοιχειών μεταξύ της Καστανιάς και του Αγίου Δημητρίου. Το στοιχειό του Αγίου Δημητρίου, που έμοιαζε με βόδι, νίκησε προκαλώντας θανάτους στους κατοίκους της Καστανιάς. Η μαρτυρία καταγράφηκε από τον Αντώνιο Λιόγιο, 65 ετών, από την Καστανιά.

Δράκοντες · 1904

Ο Δρακόλακκος - Σύρος

Aφήγηση για τον μυθικό δράκο της Σύρου και την τραγική αντιμετώπισή του

Συνοικία Κουφόβουνο Νέας Ιωνίας Βόλου τη δεκαετία του 1950
Παράξενα Φαινόμενα · 1953

Μυστηριώδης Λιθοβολισμός σπιτιού της Συνοικίας Κουφόβουνο Νέας Ιωνίας Βόλου - 1953

Νεράιδες · 1939

Τα κόπανα των Ανεράδων - Ρόδος

Θρύλος για τα κόπανα των Ανεράδων στο νερόμυλο της Λάρδου, που πλένουν τα ρούχα των παραλλαμένων - ανθρώπων που θα χτυπηθούν από Ανεράδες και θα αλλοιωθεί το πρόσωπό τους.

Βρυκόλακες · 1865

Οι Καταχανάδες της Ρόδου 1865

Αφήγηση του Charles Thomas Newton για καταχανάδες (βρυκόλακες) στη Ρόδο: Τελετουργία εξορκισμού με νεκρό πουκάμισο που σκίζεται για να απελευθερωθεί το κακό πνεύμα. Σημειώνει επίσης τη χρήση του όρου «βροκόλακο» στη Μυτιλήνη.